Di zilberne gliṭshers

עס +צאחג,; אמזתז אע66019 .ע ,סא
תתטדא,ע2ענ1}ז 9 'אעבתפ/ז681 מפזססזצ

צתצ1}1888 מפֿ1תמנצ /161184ם 26ת2ע9?1218 אעצעדפ
5 .סא

5א21,11588ג) עמ אאטט, 1 ,/ 121

521

6 }ס 0ס00116011 01ו118116'זסט 1116 נוזסהן 5סנזזסס 41416 1/118 {ס 1911101זס 1116
צא ‏ אזסץ טסאג ,01 ז186868 160019/0 זסן 18111116 טס שדע

0

2

א ונאת) 8608 מפופסנצ,41,א41160א

פ5דזדעפטע1,8559861א , 51 111 ג,

0652 2

978065713425091 5

וט 1אתס צ3060 מפוספנצ א א10ד, א
9 455,461 21 , 91 אט 1 זא גע

0. 24/אזמ191160םמזצ | 250-4900 413

3)ע0. עם די אע 6086סספ8םפנפמזצ. צצטצטֵע

ת8ת1 װמסע שסאזסאשע װמסןא,זא
+צצ4א אממזז תפ1וממנצ ,1611 טסאעםטז8מז2עפ אתע3עע1פ
נצם מתמעמזצסעע פ45א חע

171 0186 .ם 1006 1
1סחס1ש1 הזטססז:) 160 6 4716/
{ד/גנזדם 1 דדם1זוט4זג) זזוסוזזןוספ 1106
1 1ז111/90/10 .3 0ז0טז0 00 100016
//101608 1010
06 1406
1ז10111160110 170180118 14191160118
71 .ט /16
//111118סזס 1 װסם 0016 ווחזחפ

1ז10111160110 9ז0ט106111 160116116 חחום שזזהם
2 עס פפאחזתע מאא פאעטזאעזא זא

60116:) 3000 װ/16615 1 01 חזס םאו

1סומץפ 1120100021 2 620004,15קן ת80106 עס ,006 00106116 106
סיז 002068 תסתק0010 עטס זס} תססהזנקפת1 06 1 .ץ16ט162ס ת10015+ 04

15161 ,0װ16105216 04 1ת11202 600161 צ' 2054 60זסת 106 צט 465100 8

1108 ץסנסקןסנק 1046116000121 200 +120עץעקסס 6ח} 16506045 6016 ) אססם ת10015+ !1200 סטת1
4001 0110גוקן 06} תו 6106 15 41416 4015 {16096טטסחחא זטס 04 2654 406 10 .פאססט טס תז
/106041460 06 תגס ז106סת +12צעקסס זתס1צטס סת חסנתטצ עס} אזסטץ תגתקזס תג 15 16 עס
- 0068 סתטץ שוסתא טסץ }1 עס - /1סטט 4015 ס? +180עץעקסס 2066 תג 10סת טסץ 14

018 1806 60ת020956ס 21 6211 שט עס , 101א 413-256-4900 26 סתסתק שט 5ט 004204 16256קן

-ביבליאָטעק , גרינינקע ביימעלעך"
רעדאַקטירט פון ש. בּאַסטאָמסקי

יע א ישי ןיי יי

לױט - סטאַל, יירט - העלענע כאַצקעלם

דִי זילנערנע גליטשערס

אי ,יע 2 ,יע

פארלאג ,נײַץ יידישע שול'
ווילנע 6 0 0 0 0 0 1938

ביבליאַָטעק ?גרינינקע ביינלעני(גןף"
רעדאַקטירט פון ש. בּאַסטאָמטקי

בר ייט ארי ייט :===

לויט - סטאַנ, ידיל - העלענע כאַצטקעלט

די זילבּערנע גליטשערס

פּאַרלאָג ,.נײַע ייִדישע שו3'
ווילנע 0 ס ס ס 0 6 1938

| 6ח18ס? ח! 0166:?

*4110269 סחזסטו2 וטו,

3 8א5וש סחווש 53סזקאם .אטזם

ערשטער קאַפּיטל,

האַנס און גדעטעלֹר

אַ שײַנער װינטערדיקער פּרימאָרגן, אויפן בּרעג פון אַ פאַר.
-פרוירענעם קאַנאַל אין האָלאַנד זיצן איינער אַנטקעגן דער אַנדערעף
אַ ייִנגל און אַ מיידל, בּײידע זײַנען אָנגעטאָן אָרעם. זײ טוען עפּעם,.
די זון איז נאָך ניט אויפגעגאַנגען, אָבּער איין זײַט הימל איך
-שוין פּורפּוררויט. י-
די האָלענדער שלאָפן נאָך, '
בּאַלד בּאַװײַזט זיך אַ יונג פּויעריש מײדל, אויפן קאָפּ האלט
זי אַ קאָרבּ. זי אי אין גליטשערס און טראָגט זיך פלינק איבּערף
-גלאַטן אײַז פון קאַנאַל, איר אַנטקעגן לויפט, אויך אין גליטשערס,.
-אַ דיקער ייַנגל. ער בּאַגריסט זיך מיט איר גאָר פרײַנדלעך, י
אָפּער װאָס טוען בּיידע קינדער, װאָס זיצן אויפן בּרעג פון.
קאַנאָל? װאָס זײַנען זײ אַזױ אײַנגעבּױגו :
וײ האַלטן עפּעס אין די הענט שטיקלעך האָלץ מיט לעכלשף,.
דורך די לעכלעך זײַנען דורכגענומען רימענדלעך, זײַנען דאָס,
גליטשערס1 יאָ, געװיס,. זײער מוטער איז זײער אָרעם. זי קען ==
קיין אָמתע גליטשערס ניט קויפן, האָבּן זי זיך געמּאַכט הילצערנע,
. גליטשערס,
אָט האָט שוין דער ייַנגל צוגעבּונדן די העלצלעך צו די פים.
ישֶר הײבּט זיך אויף און גיט זיך אַ לאָז איבּערן אײַז, בי
זײַן שוועסטערל, װאָס איז מיט עטלעכע יאֶר ייִנגער פון אים, -
קען זיך אויף די גליטשערס ניט האַלטן, נעכטן האָט זי זיך מיט די {
ירימענדלעך אָנגעריבּן אַ פוס, איצט טוט איר װײי דאָס אָרט, און ז*.
יקען ניט צובּינדן די רימענדלעך, זי װיל צובּינדן העכער פון דעם ;
אָרט, װוּ ס איז אָנגעריבּן, אָכּער די רימענדלעך זײַנען צו קורץ. -.
האַנסן װילט זיך טראָגן איבּערן אײַז אַלץ װײַטער און װײט? ת
אָבֶּער די שװעסטער בּעט זיך, ער זאָל איר העלפן צובינדן די רימען
לעך. ער קומט צו צו איר און װוּנדערט זיך, װאָס זי האָט אָנגעםּ
די אַלטע שװערע שיך. אָבֶּער ער דערמאָנט זיך צּאַלד, אַז דש":
פּאָטער האָט אַױײַנגעװאָרפן גרעטעלס נײַע שיך אין פײַער. האַנסיהאָש ;
רַחמָנוֹת אויף זײַן קליין שװעסטערל, פּויגט זיך אײַן און גינדט אי
צו די רימענדלעך, די פיס זאָלן איר ניט װײ מאָן.

ער נעמט אַראָפּ זײַן היטל פון קאָפּ, רײַסט אויס דעם אונטער=
שלאַק, מאַכט דערפון אַזױ װי אַ קישעלע און לײגט דאָס אונטערר
אונטערן רימענדל,

אין אַ מינוט אַרום האָבּן זיך האַנס און גרעטעל שוין געהאַלטד
פאַר די הענט און זײַנען פריי'לעך געפלויגן איבּערן אײַז.

האַנס האָט זיך עפּעס אָנגעשטויסן אויף ניט קײן גלאַטן אָרטי
און זיך אויסגעצויגן אויפן אײַז, װי לאַנג ער איז געװען.

גרעטעל איז מיט אַ געלעכטער אַװעקגעלאָפן װײַטער. זי איד
געװוען לײַכט און פלינק װי אַ פויגל, און האַנס האָט זי אַזױ גיך
ניט געקענט דעריאָגן. זי האָט זיך אָבֶּער אַלײן אַ קירעװע געטאָך
אויף צוריק דעם בּרודער אַנטקעגן. ער האָט זי אָנגעכאַפּט,

זי האָט זיך פריילעך גערייצט מיט אים;

-- ניט דו מיך, נאָר איך האָבּ דיך געפאַנגען.

דערװײַלע איז אויפגעגאַנגען די זון, די לופט איז געװען פריש.
עס האָט זיך אַזױ לײַכט געאָטעמט. אויפן קאַנאַל האָבּן זיך בּאַװיזן
אַ פולע מענטשן, אַלע אין גליטשערס.

-- האַנס! גרעטעלן -- האָט זיך דערהערט פון װײַטן,

-- דאָס רופט די מוטער -- האָט האַנס געזאָגט.

בּיידע קינדער האָבּן זיך אַװעקגעאײַלט אַהײט,

האַנס איו שוין פופצן יאָר אַלט. ער איז אַ שטאַרקער, מיטי
בּרייטע פּלײצעס, זײַנע האָר זײַנען בּלאָנד. די שװאַרצע איגן
לויכטן מיט גוטסקייט,

גרעטעל איז מיט אַ קאָפּ נידעריקער פון בּרודער, זי איז שלאַנק
און בּאַוװעגלעך, די בּלויע אויגן פינקלען, די בּאַקן פון װײַסן לענג=
לעכן פָּנים רויטלען זיך, ווען מע קוקט אויף איר.

די קינדער האָבן בּאַלד דערזען זייעו הײַזל.

לעבּן דער טיר איז געשטאַנען די מוטער--אַ הויכע, אין אַ קורצן
קלײידל מיט אַ קאַפטל;אויפן קאָפּ--אַ הויבּ, װי עס טראָגן די האָלען-
דישע פרויען.

4,

איר האָט געװויס געהערט װעגן האָלאַנד, דאָס איז אַ װוּנדער=
לעך לאַנד, װוּ די מענטשן הערן ניט אויף צו קעמפן מיטן ים,

האָלאַנד אָדער נידערלאַנד איז פלאַך, זומפּיק, קיין איין בּערגל
פאַר שטעלט עס ניט פון יָם. דערפאַר קען טאַקע דער יִַם מיט זײַנע
צעבּושעװועטע כװאַליעס פאַרגיסן דאָס לאַנד, פעלדער, גאָסן און צפילו
גאנצע דערפער און שטעט פאַרװאַנדלען זיך מיט אַ מאָל אין אָזערעס,

ר" 0.2 =

יז : פוו,
ערט י דני ם,,. ט ,
ר יי יי יט

: טוט זאנללי = יע

און מענטשן קענען דאָ לעבּן נאָר אַ דאַנק דעם. װאָס זײ האָנן
אױיסגעבּויט אויכן בּרעג פון יִם הויכע און שטאַרקע װענט אָדעף
דאַמבּעס, װאָט צאַמען אָפּ די ערד פון ים, איבּערן גאַנצן לאַנד האָט
מען אױיסגעגראָבּן טיפע קאַנאַלן, און אין זי קלײַבּט זיך צוזאַמען
דאָס װאַסער פון די זומפּן און גיסט זיך אין ים אַרײַן.

אַזױ האָבּן די מענטשן דאָ אַ צװײיִקע אַרבּעט: ניט דערלאָזן,
דער ים זאָל זיך אַרײַנרײַסן אין לאַנד, און אַרױסטרײַבּן דאָס איבּעריקע
װואַסער פון די זומפּן, טײַכלעך און אָזערעס אין ימ אַרײַן,

די ווענט אָדער די דאַמבּעס מוזן זײַן הויכע, די כװאַליעס זאָלן
זיך ניט אַריבּערגיסן איבּער זיי און אין זי

אין די דאַמבּעס מוזן זײַן טויערן, װאָס לאָזן אַרױס דאָס איבּע-
ריקע װאַסער אין ים אַרײַן. מע דאַרף נאָר גוט צופּאַסן די צײַט,
ווען צו עפענען און ווען צו פאַרמצַכן די טויערן,

די קאַנאַלן זײַנען װעגן, זומער שוימען אויף זײ טיזנטעף
בּאַטן, שי פלעך און דצמפערס.

אין די שטעט ציִען זיך די קאַנאַלן צװישן די הײַזער אַװי
װי גאָסן,

וען איר װעט קומען קיין האָלאַנד, װעט איר זיך װוּנדערן אויף
די גרויסע װוינטמילן, װאָס איר טרעפט אַזױ אָפט אין אַלע טיילן פון
לאַנד, דער װוינט, װאָס בּלאָזט דאָ פרײַ און פראַנק איבּער דעם פלאַכן
לאַנד, דרײיט די מעכטיקע כליגלען פון די מילן, און אַזױ פּאָמפּעט
מען אויס דאָס װאַסער פון די זומפּן און אָזערעס און מע טרײַבּט
עס אין ים אַרײַן,
צווייטער קאפּיטל.

ר אַף ב דיג קע ר.

ראָף בּרינקער--אַזױ האָט געהייסן די קינדערס פאָטער, ער האָט
געדינט בּײַ אַ דאַמבּע. פלעגט אָפּהיטן, מע זאָל בּאַצײַטנס עפענען
און פאַרמאַכן די טויערן, פלעגט אױיפפּאַסן, אין דער דאַמבּע זאָלן ניט
זײַן קיין שפּאַלטן, קיין לעכער,

אײינמאָל אין א שטורעמנאַכט איז ראֵף בּרינקער געשטאַנען
אויף זײַן פּאָסטן, ער איז געװען זײער אַ מוטיקער מענטש. דערפּאַר
האָט מען אים אַװעקגעשטעלט אויפן געפערלעכסטן אָרֹט. דער
שטורעם האָט געבּושעװעט. ער האָט געקענט צעשטערן די דאַמבּע
און אָנמאַכן די גרעסטע צָרוֹת. ראַף בּרינקער איז טרײַ געשטאַנען
אויף זײַן פּאָסטן און האָט אַנגעפירט מיט דער אַרבּעט. מע האָט
געדארפט כארשטארקן די ואנײי

יש

5 הוק
ימי

אבר בי

יא
.21 - לוישרת

מיט אַ מאָל האָט זיך אַ שאָט געטאָן די ערד אונטער אים-
מע האָט אים אויפגעהויבּן און געבּראַכט אַהיים שָן בּאַװוּסטזײַן,

ער איז געבּליבּן לעבּן, אָבּער ער האָט פאַרלאָרן דעם זיכּרון
און איז געװאָרן צעמישט.

גרעטעל איז נאָך דאַן געװען גאָר אַ קליין קינד. און צײַט זי
איז צום שכל געקומען, !געדענקט זי דעם פאָטער שוין אַ קראַנקן
שטענדיק שװײַגט ער און דער בּליק זײַנער איז אַ בּײיזער, אַ פיני
צטערער. האַנס אָבּער געדענקט נאָך דעם פאָטער אַ געזונטן, אַ הײימ.
לעכן: דעם קליינעם האַנסן פלעגט ער ליב האָבּן אַרומצוטראָגן אויף
די פּלייצעס און דערבּײַ זינגען פריילעכע לידער.

נאָך דעם אומגליק איז פרוי בּרינקער געװען די אײינציקע שפֿײַ*

זערין כון דער פאַמיליע, זי פלעגט שטריקן, שפּינען, פאַרקויפן די
גרינס פון איר קלײינעם גאָרטן. זי פלעגט זיך אָנדינגען אויף די
גרויסע בּאטן, װאָס ציִען זיך איבּער די קאַנאַלן און טאָן אויף
זי די שווערסטע אַרבּעט, אַמאָל פלעגט זי זיך אַײַנשפּאַנען צוזאַמען
מיט נאָך אַזױנע אָרעמע פרויען װי זי און מע פ*עגט צזאַמען
שלעפן פאַר אַ גראָבּן שטריק די אָנגעלאָדענע בּאַטן איבּער די
קאַנאַלן צװישן בּריאָק און אַמסטערדאַם,

ווען האַנס איז אונטערגעװאַקסן, האָט ער איבּערגענומען די
שװוערסטע אַרבּעט אויף זיך. דעם פאָטערס צושטאַנד האָט זיך פאַרי
ערגערט, און מע האָט געמוזט אים גוט אױפפּאַסן, ער איז געװען
נאַריש װי גאָר אַ קלײן קינד. מע האָט געמוזט אים אָנטאָן, בּאַהאַלטן
פון אים אַ מעסער, אַ שפּיזל, ער האָט זיך געקענט אויסשטעכן
אַן אויג.

פרוי בּרינקער כלעגט מיט טרערן אין די אויגן דערמאָנען
אירע קינדער, סאר אַ שטאַרקער, סאר אַ גוטער און פרילעכער
זײער פאָטער איז געװען.

די מוטער האָט מורא געהאַט, די קינדער זאָלן ניט פאַרלירן
די אַכטונג צום פאָטער.

די קינדער הװאָבּן זײער פיל געהאָלפן דֶער מוטער. זײ פלעגן
צרענגען און אָנגרײטן טאָרף צו הייצן אויף װינטער,

הײַנס פלעגט אָנטרײַנבּן פערד, װאָס פלעגן שלעפּן שװערע נאַטן.
גרעטעל פלעגט פיטערן גענדז בַּיי די אַרומיקע פּויערים.
האַנס האָט זיך אַלײן אויסגעלערנט שניצן די שענסטע זאַכן פון
| האָלץ, ער האָט זיך גוט פאַרשטאַנען אויף אַ סאָד און גאָרטן.

ר האָט געקענט אָפּויצן שעהנלאַנג אויף אײן אָרט פאַרטיפט

אין אַן אַרבּעט, דערפאַר איז ער אויך געװען דער בּעסטער שילער
אין שול, און די קינדער, װאָס האָבּן פריִער אָפּנעלאַכט פון זײַנע
לאַטעס אויף די קליידער און פון די הילצערנע שיך, האָבּן שפּעטער
זײער געהאַלטן פון אים.

מער נישט װינטער האָבּן האַנס און גרעטעל געקענט גײן אין
שול. אָבּער ווען דעם פאָטער איז געװאָרן ערגער, האָבּן זײ אַפילן
װוינטער געמוזט בּלײַבּן אין דער היים העלפן דער מוטער,

אין דעם קאַלטן װינטער-פרימאָרגן, װען האַנס און גרעטעל
זײַנען אויף זייערע הילצערנע גליטשערס געלאָפן אַהײם, האָט זיך
פאַרבּײַ זי פאַרבּײַגעטראָגן אַ פריילעכע קאָמפּאַניע ייִנגלעך און
מיידלעך, זיי זײַנען געווען אָנגעטאָן אין פארבּיקע מאנטעלעך, זיערע
שטאָלענע גליטשערס האָבּן געבּלישטשעט אויף דער זון. פון װײַטן
האָבּן זי אויסגעזען װי שיינע גרויסע בּלומען,

דריט עו קאַפּיטל,
האַנט און גרעטעל געפינען אַ גוטן פרדיינד.,

| = צװישו דער הײימלעכער קאָמפּאַניע גליטשערס איז געווען
הילדע װאַנגלעק אין אַ טײַערן פּעלץ. לעבּן איר--אַניע בּוימאן אין
שַ קאַפטעלע פון רויטן טוך, דאָ איז אויך געװען די שטאָלצע רישי
יקאָריעס, װאָס איר פאָטער איז געװען זײער אַן אָנגעזעענער מאַן
אין אַמסטערדאַם,

פון די ייַנגלעך זײַנען דאָ געװען קאַרל שומעל, צװײ בּרידער
װאַנכאָלפּ, יאַקאָבּ פּאָאָט און נאָך א צװאַנציק ייַנגלעך און מײדלעך,

אַלֶע האָבּן געשטיפט און געלאַכט. געטראָגן האָבּן זי זיך מיט
דער גרעסטער גיכקייט. די מיידלעך האָבּן זיך לאַכנדיק גענומען
פאַר די הענט און ניט װילנדיק פאַרשטעלט דעם װעג עטלעכע
וויכטיקע דורכגייער, װאָס װײַטער זײ זײַנען געלאָפן, אַלץ מער
מענטשן האָבּן זײ בּאַגעגנט. אַלע זײַנען גלװען אין גליטשערס;
אַרבּעטער מיט אױיסגעמאַטערטע פַּנימער, הענדלערקעס מיט קערבּ
אויף די קעפּ, קינדער מיט רענצלעך אויפן רוקן.

- בּאַלד האָט זיך אונדזער פריילעכע קאָמפּאַניע אָפּגעשטעלט

אָפּרוען אַ װײַלע, זי האָבּן אַרומגערינגלט אַ קלײן מײדל, קאַטרינקע
האָט זי געהײסן, אַלע האָבּן איר גענומען מיטאַמאָל דערצײלן, אַז
דעם 20:טן דעצעמבּער װעט פאָרקומען אַ גרויס געװעט אויף גליטשן
זיך. פאָרן בּעסטן גליטשער איז באַשטימט אַ פּריז - זילבּערנע
גליטשערט: איין פּאָר מיט אויסגעקריצטע גלעקעלעך-פאַר אַ מײדל,
און אײן פּאָר מיט אויסגעקריצטע פײַלן-פאַר אַ ייִנגל,
| דאָס געװעט אָרדנט אײַן פרוי װאַנגעלעק אין איר געבּורטסי
טאָג. די גאַנצע קאָמפּאַניע װעט מען צולאָזן צום געװעט, און
עס װעט זײַן אַזױ פריילעך,

דערװײַלע האָט גענומען קלינגען אַ גלאָק. דאָס איז גצװען
דער שולגלאָק, און אַלע זײַנען געלאָפן אין שול אַרײַן.

אויף דער גרויסער הַפסָקֹה האָבּן זיך װוידער אַלע אַרױסגעשאָסן
- אויפן אײַז, האַנס און גרעטעל זײַנען דאָ אויך געװען אויף זײערע
העלצלעך. אײינער פון די רײַכע ייִנגלעך האָט זי בּאַמערקט. דאָס איז
- געווען קארל שומעל. ער האָט שפּאָטיש געזאָ'ט צו הילדע װאַנגעלעק:

-- קוקט זיך אײַן, הילדע, אויף דאָס פּאָרל, סאַר אַ שטאַטעס זי
טראָגן! און די גליטשערס זײערע מוזי זײַן אַ מַתֶּנָה פון לײסער אַלײןי..

אויף-דעם האָט אים הילדע זײער ערנסט געענטפערט:

-- דאָס מוזן זײַן זײער אָרעמע קינדער, און סאַר אַ געדולד
מע דאַרף האָבּן, זיך אויסצושניצן אַליין גליטשערס פון האָלץ,

קאַרל האָט זיך פאַרשעמט, און הילדע האָט זיך אָפּגעקערט פון אים.

אין אַ מינוט אַרום איז זי שוין געשטאַנען לעבּן גרעטלען,

-- װוי רופט מען אײַך! - האָט זי געפרעגט,

-- מיך רופט מען גרעטעל, און מײַן בּרודער -- האַנס,

--אָבּער, מײַן קליין מײדעלע.- האָט הילדע געזאָגט --װי פאַרי
פראָרן איר זײַט! איר האָט זיך געדאַרפט צִנטאָן װאַרעמער.

-- איך בּין גאָר ניט קיין קליין מײדעלע -- איז גרעטעל רויט
געװאָרן-- איך בִּין שוין צװעלף יאָר אַלט,

און מיר איז פערצן - האָט הילדע געזאָגט - אָבּער איך ג'ן אַזאָ
הויכע, אַז אַלע גיבּן מיר מער. איר װעט נאָך אויך איסװאַקסן.
אָצֶּער מע מוז זיך אָנטאָן װאַרעם: אױיבּ ניט, װאַלסט מען ניט.

בּײַ גרעטלען האָבּן זיך בּאַװיזן טרערן אין די אויגן,

האַנס האָט דאָס כּאַמערקט, ער איז צוגעגאַנגען צו הילדען און
האָט שטאָלץ געזאָגט צו איר:

-- מײַן שװעסטער האָט זיך דאָך ניט געקלאָגט פאַר אײַך אַז
איר איז קאַלט, :

הילדע האָט פאַרשטאַנען, אַז זי האָט ניט געדאַרפט דערמאָנען,
אַז גרעטעל איז ניט װאַרעט אָנגעטאָן, זי האָט מיט עפּעס געװאָלט
פאַרגלעטן איר שולד און זי האָט אײַנגעלאַדן די קינדער צום געוועט.

אויף דעם האָט האַנס אײדל געענטפערט:

-- מיר קענען זיך ניט בּאַטײליקן אין געװעט. אונדזערע
גליטשערס זײַנען פון האָלץ. לאַנג אויף זיי לויפן קען מען ניט און
מע פאַלט אַלע װײַלע,

גרעטעל האָט זיך דערמאָנט, װי דער בּרודער האָט זיך אויסגע=
צויגן אויפן אײַז הײַנט פרי, און זי האָט גענומען שמײכלען;

-- אין געװעט װעלן מיר ניט נעמען קײן אָנטײל, אָבֶּער מיר
װעלן קומען זיך אײַנקוקן, װי אַנדערע לויפן, אױבּ דאָס איוֹ דער-
לויבט--האָט גרעטעל געזאָגט.

- אָ, געװיס-האָט הילדע געענטפערט,

איר האָט זײער פאַרדראָסן, װאָס זי האָט אויסגעגעבן אַזױ פי?
טאַשנגעלט אויף נאַרישקײטן, װען זי האָט איצט איר גאַנץ געלטו
װאָלט זי פאַר בּיידן געקויפט גליטשערס. |

- װער פון אײַך גליטשט זיך בּעסער! - האָט זי געפרעגט.
דערבּײַ האָט זי אַרויסגענומען פון בּײַטעלע דאָס פּיסל געלט,
װאָס דאָרטן איז נאָך איבּערגעבּליבּן און האָט דאָס דערלאַנגט האַנסן:
-- איין פּאָר קען מען פאַר דעם געלט קויפן. װער ס'לויפט
בּעסער, זאָל אָנטאָן די גליטשערס און קומען צום געװעט - האָט
הילדע געזאָגט און שוֹין געװאָלט אַװעקלױפן צו די איבּעריקע
חַבָרטעס אירע,
אָבּער האַנס האָט זי דעריאָגט אויף זײַנע העלצלעך,
-- פרײַלין -- האָט ער געזאָגט--מיר קענען פון אײַך דאָס געלט
ניט אָננעמען, אָבֶּער מיר דאַנקען אײַך זײער, װאָס איר זײַט אַזױ
גוט צו אונדז.
הילדע איז רויט געװאָרן,
-- פאַרװאָס קענט איר דאָס געלט ניט נעמעו-האָט זי געפרעגט,
-- װײַל מיר האָבּן עס ניט פאַרדינט בּײַ אײַך.
הילדע איז געװעו זייער קלוג, זי האָט בּאַמערקט, אַז גרעטעל
טראָגט אויפן האלדז אַ הילצערנע קיטעלע,
| -- סאַ* אַ שיינע קײטעלע--האָט זי געזאָגט--אָפשָר, האנס, קענט
איר פאַר מיר אויך מאַכן אַזאַ קייטעלע 1
-- געװויס. מיטן גרעסטן פאַרגעניגן - האָט האַנס געענטפערט
און דערבּײַ ווידער געװאָלט אַרײַנלײגן איר דאָס געלט אין האַנט,
-- ניין - האָט הילדע געזאָגט--זאָל דאָס זײַן פאַרן קייטעלע.
עס איז װערט פיל מער.
און הילדט האָט זיך אַװעקגעטראָגן געשװינט װי אַ כויגל.
האַנס איז געבּליבּן שטיין אין פאַרלעגנהײט.
--- אויבּ די מוטער װעט מיר דערלויבּן אויסבּרענען אַ גאַנצע
ליכטל, װעל איך נאָך הײַנט בּײַנאַכט אויסשניצן אַ קײטעלע. דאַן
װעט שוין דאָס געלט זײַן ניט קיין געשאָנקענט, נאָר פאַרדינטע. און
פאַר געלט װעל איך קיין גליטשערס ניט קויפן, איך װעל בּעסער
קויפן װאָל, די מוטער זאָל דיר אויסשטריקן אַ װאַרעמען יאַקל -
האָט האַנס געזאָגט,
- נײן--האָט גרעטעל געענטפערט-- דו װעסט קויפן גליטשערס,
מיר איז גאָרניט קאלט, אויבּ דו קויפסט ניט, װעל איך זיך בּאַלך
פונאַנדערװײנעי, איך דאַרף ניט קײן װאָלענעם יאַק. קויף זיך גליי
משערס און שפּעטער, װען זיי װעלן שוין זײַן צו קליין פאַר דיר, װעל
איך זיך אויף זיי גליטשן.
האַנס האָט זיך פאַרטראַכט, ער האָט אַפִילו אין זינען ניט געײַ .
האָט צו קויפן גליטשערס. אָבֶּער דאָס געװעט.. ער װײס, אַז ער

2

קטן אַריבּעריאָגן אָלע ייַנגלעך, װען ער האָט טאַקע אָמָתע גליטשערס
אויף די פיס, אָבֶּער גרעטעל איז דאָך אויך אַזױ פלינק. זאָל זי זיך
נאָר איבּן א װאָך צײַט, װעט זי אויף געװיס אַריבּעריאָגן אַלע
מיידלעך. ניין, זי, גרעטעל, מוז בּאַקומען די גליטשערס. ויל זי ניט
קײין װאָל אויף אַ יאַק, טאָ זאָל זי טאַקע האָנּן גליטשערס,

-- גרעטעל -- האָט ער געזאָגט - אין גיכן װעל איך פאַרדינער
מער געלט, װעל איך זיך קויפן גוטע גליטשערס, און פאַר הילדעס
געלט װעל איך דערװײַלע קויען גליטשערס פֹצַר דיר.

האַנס און גרעטעל האָבּן זיך נאָך אַ װײַלע געאַמפערט, אָבּער
ס'איז געבּליבּן, װי דער בּרודער האט געזאָגט;

- די גליטשערס װעלן זײַן פאַר גרעטלען.

2

אויף מאָרגן אין דער פרי האָט זיך שויז גרעטעל געגליטעט
אויף אירע נײַע גליטשערס, האַנס איז געווען זײער שטאָלץ, ער האָט
זיך ניט געקענט אָנפרייען מיט זײַן שװעסטערל; אַזױ װי אַ װינטל
האָט זי זיך געטראָגן איבּערן אײַז,

די קינדער פון דער רײַכער קאָמפּאַניע האָבּן אויך בּאַמערקט
גרעטעלס פליגקייט, |

5עטער װאַנכאָלפּ האָט געואָגט צו קאַרל שומעל;

-- זע, װי די קליינע פליט, מע קן מיינען, אַז זי האָט פליגלען
אויף די קנאַפל און אויגן אין די פּיאַטעס. אָ, זי קען זיך פצַרװעטן
אַפילו מיט קאַטרינקע פּלאַק.

קאַרל שומעל האָט זיך אַ קרים געטאָו;

-- דו װײסט, פון װעמען זי האָט די גליטשערס, אָט די ללײַנע
מייד? אין די שמאַטעסז הילדע האָט דאָס געמוזט קויפן פאַר איר, /

פּעטער װאַנכאָלפּ האָט אַ שמייכל געטאָן: הילדע איז דאָך געװען
זײַן בּעסטער פרײַנד. און ער האָט זיך געפרײט, װ;ס זי האָט אַ גוס
האַרץ. ער האָט זיך צוגעגליטשט צו הילדען און זי האָבּן עפּעס שטיל
געשמועסט צוישן זיך,

אין אַ װײַלע אָרום האָט פּעטער װאַנכאָלפּ פּאַשטעלט בּײַ האַנסן
נאָך איין קייטעלע.

ער װיל דאָס מאַכן אַ מַתָּנָה זײַן שװעסטער--האָט ער געזאָגט,

האַנס איז געזעסן אַ גאַנצע נאַכט, האָט זיך צעשניטן די פינגער
שניצנדיק דאָס קייטעלע, |

אָבֶּער דערפאַר האָט ער זיך פאַרדינט אויף אַ פּאָר גליטשערס,

ער האָט דאָס געלט געװאָלט אָפּגעבּן דער מוטער, זי זאָל געסערר -
קויפן מעל און װאָל. י

-- גיין -- האָט די מוטער געזאָגט-- קויף זיך גליטשערס, איך
חוי?, אַז דו זאָלסט זיך אויך בּאַטײליקן אין געװעט, װען איך װאָלט
גלפונען דאָס געלט, װאָס איז בּײַ אונדז פאַרפאַלן געװאָרן פּונקט
דעם טאָג, וען דער פאָטער איז קראנק געװאָרן, װאָלטן מיר שוין
געהאַט פאַר װאָס מעל צו קויפן, דאָס געלט האָט מען צוגעגנבעט,
אָדער דער פאָטער האָט עס בּאַהאַלטן, אָבּער ער געדענקט קײן זאך
ניט, און דאָס געלט קענען מיר שוין ניט געפינען.

-- אפשר האָט דער פאָטער פאַר דעם געלט געקויפט דעם גרויסן
זייגער, װאָס ליגט בּײַ דיר אין קאָמאָד!--האָט האַנס געפרעגט,

-- ניין, מײַן זון -- האָט פרוי בּרינקער געענטפערט--שוין װיפיל
מאָל האָבּ איך דעם זײגער געװאָלט פאַרקויפן, אָבֹּער' דאָס האַר/
לאָזט ניט, אין יענעם שרעקלעכן אָװנט, װען מיטן פאָטער האָט זיך
געטראָפן דער אומגליק, איז ער געקומען אַהײם װי אַלע מאָל
אַ פאַרמאַטערטער און האָט זיך געזעצט עסן װעטשערע, דערבּײַ
האָט ער אַרויסגענומען פון קעשענע דעם זײגער, האָט מיר אים
דערלאַנגט און אָנגעבּעטן, איך זאָל אים זײער היטן, איך האָבּ
זיך זייער פאַרװוּנדערט, דער פאָטער האָט קײנמאָל קײן זיגער
ניט געהאַט, איך האָבּ שוין געװאָלט פרעגן, װאָס איז דאָס פאַר אַ
זײגער און פאַרװאָס זאָל איך אים בּאַהאַלטן, עס װאָלט דאָך געװען
בּעסער, דער פאָטער זאָל אים טױאָגן אין קעשענע, אין דער זעלבּיקער
מינוט זײַנען אַרײַנגעלאָפן די אַרבּעטער רופן דעם פאָטער, װײַל
ס'איז געװוען אַ שטורעם, און די דאַמבּע איז געװען אין גרויס געפאַר,
ער האָט ניט בּאַװיזן צו ענטפערן און איז אַרױסגעלאָפן מיט זי
צו דער דאַמבּע. װאָס עס האָט געטראָפן אין יענער שטורמישער
נאַכט, װײסט איר שוין. דער פאָטער איז געװאָרן צעמישט, און איך
האָבּ זיך שוין ניט געקענט דערװויסן, װוּ דאָס געלט איז אַהינגעקומען
עון פון װאַנען דער זײגער האָט זיך גענומען,
|-- דו האָסט גוט געטאָן, מאַמע, װאָס דו האָסט דעם זײגער ניט
פאַרקויפט. אֲפשֶר װעט נאָך אונדזער פאָטער געזונט װערן, דעמאָלט
װעט זיך דאָס געלט געפינען, און ער װעט דיר אַזױ דאַנקען, מאַמע,
װאָס דו האָסט געהיט דעם זייגער,

- ניין -- האָט פרוי בּרינקער געזאָגט - אונדזער פאָטער װעט
שוין געזונט ניט װערןן.

און זי האָט זיך ּיטער פונאַנדערגעװײנט,

האַנס און גרעטע? האָבּן זיך גענומען בּעטן בײַ איר, זי זאָל
ניט װײינען. עס מאַכט ניט אויס, װאָס מע װעט דאָס געלט ניט געי
פינען. זיי װעלן אַזױ אויך דורכלעפּן, און דעם זײגער װעלן זי אויך

- 11 = -

היטן און קײנמאָל ניט פאַרקויפן, װי דער פאָטער האָט געבּעטן, װען
ער איז נאָך געזונט געווען.

-- מאַמע--האָבּן זיך די קינדער געבּעטן--װײן ניט, דײַן שמייכל
איז אונדז טײַערער װי גאָלד,

פרוי בּרינקער האָט אָפּגעװישט די טרערן און האָט זיך צוגע*
זעצט צום שפּינראָד,

פערטער קאַפּיטל.

עם גיט אַ שײַן די זו.

די שפּינראָד האָט זיך געדרייט און שטיל גערוישט,

פרוי בּרינקער האָט געטראַכט:

-- איך טאָר טאַקע ניט װײנען: איך האָבּ אַזױנע גוטע קינדער,
האַנס--האָט זי זיך אָפּגערופן ּום זון -- װאָס װאַרטסטו! לויף, מײַן
קינד, קיין אַמסטערדאַם און קויף זיך גליטשערס. נעם מיט די פאַר.
טיקע פּאָר װאָלענע זאָקן, פאַרקױף זײ און פאַר דעם געלט קויף אַ
שטיקל טאָרט,. גרעטעל האָט זיך דאָך שוין פאַרבּענקט נאָך אַ נאַי
שערײ, און הײַנט אָװנט איז דאָד יום טוב,

גרעטעל האָט פאַר פרייד א פּאַטש געטאָן מיט די הענט,

האַנס האָט אָנגעטאָן זײַן קורטקע.

פארן אַרױסגײן האָט ער אַ קוק געטאָן אויפן פאָטער און דער.

נאָך אויף דער מוטער,

פרוי בּרינקער האָט פאַרשטאַנען, אַז ער יל איר עפּעס זאָגן,

זי איז צוגעגאנגען צו דער טיר, און האַנס האָט איר שטיל גע.
פּרעגט;

-- מאַמע, איך גײ קיין אַמסטערדאַם, זאָל איך אֶפּשָר פאַר דעם
געלט אַרויסרופן אַ דאָקטאָר, א גרויסן דאָקטאָר צום פאָטער }

-- גיין, מײן קינד--האָט די מוטער געענטפערט-פאַר אַזױנע
געלט װעט קיין דאָקטאָר פון אַמסטערדאַם צו אונדז ניט גײן. און
העלפן װעט אַ דאָקטאַר פון אַמסטערדאָם אויך ניט. איך האָבּ דאָך
שוין אויסגעגעבן אַזוי מִיל געלט אויף צו קורירן דעם פאָטער, און
קיינער האָט אים ניט געהאָלפן, גײ, האַנס, און קויף זיך גליטשערס.

4
פּ 6

האַנס איז אַרױיס פון הויז,

אָט איז ער שוין דורכגעלאָפן דורכן רײַכן דאָרף בּריאָק. די
גאָסן זײַנען דאָ געװען אױיסגעלײגט מיט ציגל, די הילצערנע הײַזעף
אָפּגעלאַקירט פון דרויסן. לעבּן די הײַזער--קלײנע גערטעלעך, אין
אַנדערע גערטעלעך האָבּן זיך געזען פּאַװעס װעלף. אָבּער שרעקט זיך
ניט. זײ זײַנען געװען ניס קיין לעבּעדיקע, נאָר אויסגעשניצט פון

= 14 7

האָלץ, און דערב= צזוי קונציק אויסגעשניצט, אַז מע האָט געקענט
אַ מינוט מיינען, אַז דאָס זײַנען טאַקע אֶמֹתֶע װעלף,
דאָ האָבּן געװזינט רײַכע פּויערים,
אָפּטמאָל פלעגט האַנס זען, װי זי בּרענגען אויפן מאַרק גרויסע
קצז צו פאַרקויפן, און אַלץ איז דאָ געװען אַזוֹי רויַק. אַפִילו די
קינדער פלעגן װינציק שטיפן אין בּריאָק.
האַנס איז געלאָפן אַלץ װײַטער, מע קען ניט זאָגן, אַי זײַנע
הילצערנע גליטשערס האָבּן אים גוט געדינט: אַלע װײַלע האָט ער
זיך געמוזט אָפּשטעלן. |
מיט אַ מאָל האָט ער דערזען אַנטקעגן זיך אַ הויכע פיגור, אוין
אויף גליטשערס,
האַנס האָט אים בּאַלד דערקענט. דאָס איז געװען דער בַּאַרֹימֵ=
טער דאָקטאָר בּערקמאַן.
האַנס האָט אים פריִער קײן מאָל ניט געזען אַליין, ער האָט ‏
מער ניט געזען זײַן פּאָרטרעט אין אַ פענצטער פון אַ געשעפט אין
אַמסטערדאַם. זײַן פָּנִים איז געװען אַ לענגלעכּער און אַ דאַרער; די
בּלויע אויגן האָבּן געקוקט קאַלט און שטרענג, אַזױ הי זיי װאָלטן
װעלן זאָגן :
-- שמייכלען טאָר מען ניט,
בּערקמאַן איז געװען אַ כירורג, א דאָקטאָר װאָס מאַכט אָפּעראַי
ציעס, דער גרעסטער דאָקטאָר אין האָלאַנד,
--דאַקטאָר בּערקמאַן װאָלט אֲפֹשֶר קענען אויסהיילן מיין פאָטער--
האָט האַנס אַ קלער געטאָן - איך מוז: אים אָפּשטעלן און בּעטן,
ער זאָל קומען צו מײַן פאָטער, |
-- דאָקטאָר בּערקמאַן ! -- האָט האַנס אויסגעשריִען און האָט זיך
אַלֵיין אַזױ דערשראָקן פאַר זײַן דרײסטקײט, אַז אים האָט זיך גע*
װאָלט אנטלויפן. ס'איז שוין אָבּער געװען צו שפּעט: דער דאָקטאָר
האָט זיך אָפּגעשטעלט און זיך שטרענג אײַנגעקוקט אויפן ייִנגל,
- דאָקטאָר--האָט האַנס געזאָגט מיט אַ ציטעריקער שטים-טוט
מיר אַ טובָה,
-- גײ זיך דיר !-- האָט דאָקטאָר צּערקמאַן געענטפערט--איך האָגּ
קיין צײַט ניט דאָ צו שטיין מיט דיר, און געלט װעל איך דיר אויף .
ניט געצן.. איך גיב קיין מאָל ניט קײין בעטלער, |

- דאָקטאָר -- האָט האַנס געזאָגט-איך בּעט ניט קײן גדָבָש. -
װעגן מײַן קראַנקן פאָטער האָבּ איך געװאָלט רײדן מיט אײַך. אָפשָו -

= 18. =

קענט איר אים העלפן! ער לעבּט, אָבֹּער זײַן לעבּן איז ערגער װי
געשטאָרבּן; זײַן רײדן איז קיין רײדן ניט: אָפּגעריסענע װערטער,
אֶן א זינען, דער שכל איז אין גאַנצן פאַרלאָרן, ער איז אַראָפּגעפאַלן
פון דער הײך. װען ער האָט געװאָלט ראַטעװען דאָס לאַנד פון
אַ פאַרפלייצונג און פאַרשטאַרקן אַ דאַמבּע,

- װאָס זאָגסטו! דערצייל װי ס'געהער צו זײַן--האָט דאָקטאָר
בּערקמאַן אָנגעשריִען אויף האַנסן,

אָבּער ס'איז קענטיק געװען, אַז ער הערט זיך גוט אײַן.

האַנס האָט אַלץ דערציילט, זײַנע אויגן האָבּן זיך אָנגעפילט
מיט טרערן;

-- איך בּעט אײַך, דאָקטאָר, קומט צו אונדז, העלפט מײַן פאָטער!
איך װײס, אַז דאָס געלט, װאָס איך װעל אײַך געבּן, איז צו װײניק
פאַר אַזאַ גרויסן דאָקטאָר. אָבּער היילט אויס מײַן פאָטער, איך װעל
מײַן גאַנץ לעבּן אַרבּעטן פאַר אײַך,

װאָס איז געװאָרן מיטן אַלטן דאָקטאָרז די װאָס האָבּן אים גוט
געקענט װאָלטן אים ניט דערקענט, זײַנע אויגן זײַנען מיטאַמאָל גוט
און מילך געװאָרן, דעם שטעקן, װאָס ער האָט מיט אים, דאַכט זיך,
פּריֶער געװאָלט אַ קלאַפּ טאָן האַנסן, האָט ער אַראָפּגעלאָזן. ער האָט
אַרױפּגעלײגט זײַן דאַרע האַנט אויף האַנס' פּלײצע:

-- בּאַהאַלט דאָס געלט, איך װעל קומען צו דײַן פאָטער. איך
האָבּ אָבּער מוֹרא, אַז מע קען אים ניט העלפן, ויפיל יאָר איז ער
שוין קראַנק }

-- צען יאָר, הער דאָקטאָר - האָט האַנס געענטפערט װײנענדיק,

-- דאָס איז אַ לאַנגע צײַט. הײַנט פֿאָר איך קיין לײדען. איך
| װעל דאָרט זײַן זיבּן טעג װען איך װעל זיך אומקערן, װעל איך
בּאַזוכן דײַן פאָטער, -- װוּ װוינט איר וז

-- לעבּן בּריאָק, אויפן בּרעג פון קאַנאַל. איטלעכער װעט אײַך
װײַון אונדזער קליין הײַזל. קינדער װײַכן פון אונדז. זיי רופן אונ-
דזער אָרעם שטיבּל דעם אידיאָטס הײַזל",

-- גוט, איך װעל וײַן בּײַ אײַך- האָט דער דאָקטאָר גע
ענטפערט און איז אַװעק,

-- דער ייַנגל געפעלט מיר - האָט דער אַלטער דאָקטאָר געזאָגט
צו זיך אַלײן, זײַנע אויגן דערמאָנען מיר די איגן פון מײ"ן
אומגליקלעכן לאָראַן... פאַרװאָס קען איך אים ניט פאַרגעסן|

דעם דאָקטאָרס פּנים איז ווידער געװאָרן טרויעריק און שטרענג
און ער איז אויף גיך אַװעק פאָרויס.

האַנס האָט זיך אויף שׁ רָגֶע אָפּגעשטעלט. װאָס זאָל ער טאָן!

- 16 -

לויפן אַהים און דערציילן דער מאַמען װעגן דאָקטאָר, אָדער לויפן
װײַטער קײן אַמסטערדאַם און קויפן דאָרטן גליטשערס אוּן טאָרטו

אַמסטערדאַם איז שוין געװען גאָר נאָענט, און האַנס האָט בּאַ-
שלאָסן פריער אֵלץ קויפן און דערנאָך זיך אײַלן אַהים.

װען האַנס האָט זיך אומגעקערט אַהים, האָט געשײַנט די לבנָה,

פרוי בּרינקער האָט שוין גאָר ניט געהאָפט, איר מאַן זאָל גע.
זונט װערן, אָבּער פון האַנס' װערטער איז איר געװאָרן לײַכטער
אויפן האַרצן, און זי האָט דעילױיבּט די קינדער פאַרן שלאָפן גײן
זיך נאָך אַ װײַלע גליטשן אויפן קאַנאַל, |

האַנס איז געװען איבּער גליקלעך מיט זײַנע נײַע גליטשערס.
ער האָט געמאַכט מיט זי אַלערלײ קונצן אויפן אײַז, און גרעטעל
- האָט זיך ניט געקענט אָנפרײען מיט אים,

אויפן אײַז זײַנען נאָך געװען אַ פולע מענטשן. װאַנכאָלפ און
קאַרל שומעל, די ייִנגלעך פון דער רײַכער קאָמפּאַניע, זײַנען דאָ
אויך געװען. זײ האָבּן זיך געגרײט צום געװעט, דרײַ מאָל ראָט
פּעטער װאַנכאָלפּ אַריבּערגעיאָגט קאַרלען, אים האָט דאָס זײער פ: ר.
דראָסן. זײַן כָּעס האָט ער געװאָלט אויסגיסן אויף האַנסן ניט
גרעטלען, ער האָט צוגערופן זײַנע חַבָרִים און געזאָגט,

-- מיר טאָרן ניט צולאָזן צום געװעט די צוויי קינדער אין די
שמאַטעס,

קאַטרינקע פּלאַק און רישע קאָרבּעס זײַנען טאַקע אין כּעס אויף ‏
הילדען, װאָס זי האָט פאַרבּעטן די קינדער פון ,אידיאָטס הײַול"
צום געװעט,

-- איך װײס, פאַרװאָס דו װילסט ניט צולאָז! צום געװעט האַנסן.
און גרעטלען, דיר פאַרדריסט, װאָס זיי גליטשן זיך בּעסער פון דיר,
איך הער דעם ערשטן מאָל, מע זאָל ניט צולאָזן צו קײן געװעט ‏
קינדפר נאָר דערפאַר, װאָס זי זײַנען אָרעם,

זאָגנדיק דאָס האָט פּעטער װאַנכאָלפּ אַ קוק געטאָן אויף קאַר.
לען און אים געװיזן זײַנע קולאַקעס.

קאַרל האָט פֿאַרבּיסן די ליפן, ער האָט געװוסט, אַז פּעטער איז
שטאַרקער פון אים און שלאָגן זיך מיט אים לוינט ניט. דערפאַר
האָט ער זיך אַ דרײ געטאָן אויף זײַנע גליטשערס און זיך אַװעק.
געגליטשט אין אַן אַנדער זײַט,

-- איך װעל זײ שוין אָפּטאָן, די בּעטלער, אָבּער אַן אַנדערש.
מאָל, װען פּעטער װעט ניט זײַן אויפן קאַנאַל!ן--האָט ער געזאָגט

צו זיך אַליין,

. = 4{ =

פינפטצר קאַפּיטל

יאַקאָב מאַאָט און זיײן שוועסטערקיגד.

אויפן קאַנאַל האָט זיך בּאַװיזן יאַקאָבּ פאָאָט. אַלע האָנּן אים
שוין דערקענט פון װײַטן -- ס'איז ניט געווען נאָך אַזאַ דיקער ייִנגל
װי ער אין דער גאַנצער געגנט,

-- אָט גייט ער, דער גראָבּער!-- האָט אויסגעשריִען קאַרל--און
מיט אים נאָך אײנער, אַ לאַנגער און אַ דינער,. ער װײַזט אויס װי
אַן אויסלענדער.

-- דאָס איז טאַקע אַן אויסלענדער. ער קומט פון ענגלאַנד,
זײַן נאָמען איז בּען דאָבּס--האָט דערצײלט אײנער פון די ייַנגלעך.

אַלע האָבּן זיך אָפּגעשטעלט און געװאַרט אויף יאַקאָבּן מיט
דעם ענגלענדער.

-- חבָרים, איך האָבּ אײַך געבּראַכט מײַנעם אַ שװועסטצרקינד,
ער קומט פון ענגלאַנד און װיל זיך בּאַטײליקן אין אונדזער געװעט.
איר נעמט אים אַרײַן !

-- יאָ, יאָן - מיר נעמען אים אַרײַן! - האָנּן אַלע זיך אָפּגע=
רופן מיטאַמאָל,

אַלע האָנן אַרומגערינגלט דעם גאַסט.

די ערשטע מינוט האָט ער זיך געפילט פרעמד.

די ייַנגלעך האָבּן געלערנט אין שול ענגליש, אָבֶּער רײדן גוט
האָבּן זײ ניט געקענט, ער האָט אַפילו פאַרשטאַנען האָלענדיש, אָבּער
רײַדן איז אים געװען שװער, פונדעסטװעגן האָט ער דערפילט, אַז
די האָלענדישע חבָרִים זײַנען װזילע ייַנגלעך, און ער האָט זיך זײער
דערצרײט, װען זי האָבּן אים פאָרגעלײגט אַ גרויסן פּראָיעקט,

װאָס איז דאָס געװען פאַר אַ פּראִיעקט!ּ אין גיכן האָט געדאַרפט
זײַן אַ יום טוב. פיר טעג װעט מען ניט לערנען אין שול. האָבּן קלוגע
קעפּ צוגעטראַכט אַזאַ פּלאַן; אויסנוצן די פרײַע טעג און מאַכן
אַ גרויסע רײַזע אויף גליטשערס איבּערן אײַז, אַלײן זען דאָס לאַנד
און בּאַקענען דעם ענגלענדער מיט האָלאַנד, מע װעט זיך אָפּשטעלן
אין עטלעכע שטעט:; אין האַאַרלעם, אין לײדען און אין האַאָג.
דאָרטן האָט פּעטער װאַנכאָלפ אַ פאַרהײראַטע שװעסטער, זי װעט

ימיט פאַרגעניגן אויפנעמען די געסט, און פון דאָרטן װעט מען יד
אומקערן צוריק, :
אַלע זײַנען געווען בּאַנײַסטערט פון דעם גרויסאַרטיקן פּלאַן ‏ .
דער זײגער איז שוין געװען אַכט, און אַלע זײַנען נליקלעבע /
אַװעקגעלאָפן אַהיים, :
{,
װוּ זײַנען אָבּער האַנס און גרעטעל } זי גליטשן זיך אויך אויפן
יקאַנאַל, אָבּער אָן אַ זײַט פון די איבּעריקע, זײי קענען זיך נאָך אלץ
ניט אָנפרייען מיט זייערע נײַע גליטשערס, |
אָבּער מיטאַמאָל האָט זיך עפּעס דערהערט זי אַ געשריי.
האַנס איז בּלײך געװאָרן, ער װײס, װאָס דאָס אי
-- דער פאָטער! - האָט ער אױיסגעשריִען -- געויס האָט ער
| טוידער איבּערגעשראָקן די מאַמען, |
און האַנס האָט זיך געלאָזט לויפן צום שטיבּל אַזױ געשװינד,.
אַז גרעטעל האָט אים ניט געקאָנט נאָכהאַלטן, 2
ניט אומזיסט האָבּן זיר אַלע רײַכע קינדער געאײַלט אַהײם,.
זיי האָבּן געװוּסט, אַז מאָרגן איז יום טוב און אַז הײַנט בּײַנאַכס.
דאַרף מען אַרױסשטעלן לעבּן טיר די שיך, װעט מען מאָרגן אין.
דער פרי געפינען אין זי די שענסטע מַתָּנות. די גאָר קליינע קינדעף.
האָבּן געמיינט, אַז דאָס בּרענגט זײ אַ גוטער אַלטער זײידע מיט א
לאַנגער װײַסער בּאָרד, זײ האָבּן זיך נאָר געװונדערט, פון װאַנען:
דער זײַדע װײס, װאָס זײ װילט זיך האָבּן, און װי אַזױ ער קען זײַן .
אויף אַ מאָל אין אַלע הײַזער.
די עלטערע קינדער האָבּן פאַרשטאַנען, אַז קיין אַלטער זײדע?
בּרענגט עס ניט די מַתָּנות, אָבּער זי האָבּן זיך אויך געאײַלט אַרױס,"
צושטעלן פאַר דער טיר זייערע שיך, זײ האָבּן געװוּסט, אַז די יינ
מַתְּנות לייגן אַרײַן טאַטע-מאַמע. :
הילדע װאַנגלעק איז געװען אַ קינד פון רײַכע עלטערן און דפ
האָט טאַקט נעפונען אַ טײַערע מִתְּנה - צען בּענד פון די געסטע.
שרײַבער, 2
און איר בּרודער, װאָס האָט אַזױ ליב געהאַט גאַטורװיסגשאַפט, !
האָט געפונען בּײַ זיך אין עוך אַ פאַרגרעסערגלאָז, װאָס ער האָט /
שוין לאַנג געחָלומט װעגן דעם. הילדע האָט זיך זײער געפרייט פיט
איר טײַערער מִתָּנֵה, אָבּער זי איז געװען אַ קלוגע מיידל און זי הּפָ?
געהאַט אַ גוט האַרץ, בּלעטערנדיק די שײנע נײַע בּיכער, האָט =
זיך דערמאָנט װעגן האַנסן און גרעטלען. זי האָט זיך פאָרגעשי זמ .

6. |

װוי טרויעריק עס מוז זײַן אין זײער קליין שטיבּל, מיטן קראַנקך
צעמישטן פאָטער. איר איז אומעטיק געװאָרן, און איר האָט זיך אַזױ
פאַרװאָלט פאַרשאַפן זי עפּעס אַ פאַרגעניגן, אַ פרייד,

זעקסט ער קאַפּיטל.

װאָס אונדזערע יונגע דײזנדער האַבּן געזען
איו אַמסשטעדדאַם אויפן װעג קיין האַאַרלעם.

אָט איז שוין אָנגעקומען די שָעה פאַר דער רײַזע איבּערן אײַ-
אַלע חַבָרִים פּעטערס האָנּן געהאַלטן װאָרט און זײַנען געקומעך
פּינקטלעך,

פּעטער װאַנכאָלפּ איז געקומען דער ערשמער.

-- צי זײַט איר אַלע גרײט! זײַנען די גליטשערס גוט צוגע=
בונדן 1 איז אַלץ אין אָר דענונג ז--האָט געפרעגט דער יונגער קאַפּיטאַן.

- יאָ, יאָ! - האָבּן אַלע געענטפערט אויף אַ מאֵַל,

-- צי זײַנען אַלע דאָ אויף אַן אָרט!ּ - האָט װידער געפרעגטי
פּעטער און האָט אַלעמען אויסגערופן בּײַ די נעמען.

-- דאָס װעטער איז גוט, דער אײַז איז שטאַרק.-- איינס, צװיי,
דרײַ! - און אַלע האָבּן זיך גערירט פון אָרט.

אין אַ האַלבּער שָעה אַרום איז שוין די גאַנצע קאָמפּאַניע געװען
אין אַמסטערדאַם, די צװײטע הױפּטשטאָט פון האָלאַנד - די ערשטע
איז האַאָג.

די שטאָט איז איסגעבּויט אויף נײַנציק קלײנע אינדזלען,
צװישן די אינדזלען געפינען זיך מער װי דרײַ הונדערט בּריקן
די הײַזער האַלטן זיך אויף שטאַרקע סלופּעס, אומעטום--קאַנאַלן, און
אויף די קאַנאַלן בּאטן און שיפן, אַן אָמ'תער װאַלד פון מאַסטבּײמער,

די הײַזער זײַנען הויכע, די דעכער בּלישטשען.

אין אַנדערע הײַזער זײַנען די געשעפטן אויפן צװײטן און דריטן
עטאַזש, די סחורה פירט מען צו אויף א שיף און מע הײבּט עס אויף
אין דער הייך אויף אַ װינדע,

איר געדענקט דאָך, אַז צװישן די ייַנגלעך איז געװען איינער
פון ענגלאַנד, ער האָט זיך איבּערהויפּט געװוּנדערט, װאָס אין אַמ=
סטערדאַם פירט מען האָלץ און מילך אויף קלײנע װעגעלעך און
אין זי זײַנען אײַנגעשפּאַנט הינט.
אונדזערע יונגע רײַזנדער זײַנען אויך דורכגעגאַנגען דעם טײל

פון דער שטאָט, װףּ עס װזינען ייָדן. זי פאַרנעמען זיך דערמיט, װאָס:
יי

= 58 -

זי שלײַפן דימענטן, די אַרבּעט איז זייער אַ שװערע, און די שלײַפער
בּאַקומען פאַר זײער אַרֹבּעט גאָר װײניק,

די קינדער האָבּן אויך בּאַזוכט אַ גרויסן מוזיי מיט גרױסאַרטיקע.
בּילדער, מער פון אַלץ זײַנען זײ געפעלן געװאָרן די בּילדער פון -
דעם בּאַרימטן האָלענדישן קינסטלער ר עמבּראַנדט.

אַלעמען האָט זיך נאָך געװאָלט זײַן אין מוזײ, אָבּער פּעטער
װאַנכאָלפּ איז געװען אַ שטרענגער קאַפּיטאַן, די צײַט איז געהען
בּײַ אים פון פריִער פאַרטײילט און מע האָט געמוזט גײן װײַטער,

נאָך אין איין זאַך איז ער געווען זייער שמרענג. אין די פען. '
צטער פון די געשעפטן זײַנען געװען אויסגעשטעלט זײער שיינע
זאַכן, איבּערהויפּט האָבּן די פענצטער געצויגן צו זיך מיט שפּילצײַג.
עס האָט זיך געװאָלט עפַּעס קויפן, אָבּער פּעטער איז געװען דעף
קאַסירער, און ער האָט ניט דערלױיבּט אויסצוגעבן קײן געלט אויף
שפּילצײַג, װײַל מע האָט געקענט בּלײַבּן אָן געלט אויף שפּײַז און
נאַכטלעגער,

קוים זײַנען די קינדער אַרױס פון מוזײ, האָצְּן זײ אָנגעטאָן
די גליטשערס און זיך געלאָזט איבּערן אײַו,

איינער פון זי האָט בּאַמערקט, אַז עס פעלט יאַקאָבּ פאָאָט.

איר געדענקט דאָך געװיס, אַז דאָס איז געווען דער דיקער ייָנגל,

אַלע זײַנען געװאָרן אומרויַק, איבּערהױיפּט אונדזער קאַפּיטאַן
פּעטער, זי זײַנען דאַן פאַרבּײַנעלאָפן פאַרבּײַ אַ גרויסער לאָך אין
פאַרפּראָרענעם קאַנאַל,

אַזױינע לעכער האַקט מען אויס אויף צו נעמען אײַוּ

פֿעטער האָט זיך אײַנגעבּויגן איבּערן לאָר. קײין זאך האָט זיךף
ניט געזען. ניט שוין זשע װאָלט יאַקאָבּ ניט געשריַען און ניט גערופן
-גאָך הילף, אויבּ ער װאָלט אַרײַנגעפאַלן אין קאַנאַל

זײַן שװעסטערקינד, דער ענגלענדער, האָט זיך געכאַפּט, אַז
פאָאָט איז אֲפֹשֶר געבּליבּן אין מוזיי,

מע האָט אים טאַקע געפונען דאָרטן, ער איז אײַנגעשלאָפן אויף
אַ בּאַנק. עס האָט גענומען צײַט. בּיז װאַנען ער האָט זיך אויסגע-
טשוכעט, יאַקאָבּ האָט זיך געשעמט, אָבּער פּעטער, דער קאַפּיטאַן,
האָס ניט דערלאָזן די חברים אָפּלאַכן פונעם דיקן ייִנגל, װאָס איז,
געבּעך, פון מידקייט אײַנגעשלאָפן אַזוֹי געשמאַק,

די קאָמפּאַניע איז געלאָסן קיין האַאַרלעם. אויפן בּרעג איז גע=
גאַנגען אַ צוג. די ייַנגלעך האָבּן זיך געפּרורט פאַרמעסטן מיטן
לאָקאָמאָטיו און זי זײַנען אַ װײַלע געלאָפן גאַנץ האַסטיק. בּאַלד אָבּער

ו

| זײַנען אונדזערע יונגע רײַזנדער מיד געװאָרן און זײ האָבּן גענומעך
לויפן מיט גלײַכע מעסיקע טריט, |
- = דער קאַנאַל האָט זיך געצויגן גלײַך װי אַן אָנגעצויגענע סטרונע.
פון בּיידע זײַטן איז ער געװען בּאַװאַקסן מיט בּיימער, אַ בּיסל װײַטער
פון קאַנאָל האָט זיך געצויגן אַ הויכער װעג פאַר פורן,. דער װעג
איז געגאַנגען איבּער אַ דצַמבּע, װאָס האָט אײַנגעצאַמט די גרויסע:
האַאַרלעמער אָזערע, איבּערן גלאַטן אײַז פון דער אָזערע האָט מען
זיִך געגליטשט אויף שליטעלעך, װאָס האָבּן אויסגעװויזן װי שיפלעך.
- אויף זי זײַנען אַפילו געװען מאַסטבּײמער מיט זעגלען, און דער
װוינט האָט אונטערגעהאָלפן שטופּן די שליטלעך,
די ייַנגלעך האָבּן געפרעגט דעם חֵבֶר פון ענגלאַנד: װאָס איד
אים מער פון אַלץ געפעלן אין האָלאַנד,
בּען האָט געענטפערט, אַז די זױבּערקײיט,. אין ערגעץ האָט ער
ניט געזען, די דילן זאָלן אַזױי בּלישטשען װי דאָ.
| גערוט האָנּן זיך אונדזערע רײַזנדער אין א קלײן דאָרגיש
שטיבּל, װוּ מע האָט זיי אויפגענומען גאָר פרײַנדלעך, מע האָט דער=.
לאַנגט צום רײנעם טיש גרויסע קיכלעך און אַ קרוג שטובּיקן צִּירן.
חָברָה האָט זיך ניט געלאָזט בּעטן, מע האָט געגעסן מיט גרויס
אַפעטיט נאָך אַזאַ שפּאַציר אין דער פראָסטיקער לופט,
די פּרײַנדלעכע בּאַלעבּאַטים האָבּן נאָך אָנגעפּאַקט די קעשענעס -
פון זײערע געסט מיט קיכלעך, זי זאָלן קענען צובּײַסן אונטער-
וועגנס.
בּאַלד איז מען געקומען צו דעם אָרט, װוּ די האַאַרלעמער אָזערע.
קוּפּט זיך צוזאַמען מיט אַ טײַך,
צװישן טײַך און דער אָזערע געפינט זיך אַ מעכטיקער טויער.
אַזױנע טויערן אין װאַסער הײסן שלוזן, אַ דאַנק די דאַמבּעס
און די שלוזן האַלט זיך דאָס לאַנד,
ס'איז ניט קיין װוּנדער, װאָס די האָלענדער שעצן אַזױ די בּוי*
ער פון די דאַמבּעס און פון די שלוזן, מע גיט זײ אָפּ גרויס דכוד,
װי לאַנג זי לענן, און מע שטעלט ואַר זײ זענקמעלער נאָכן טויט.

ויבּעטער קאַפּיטל

די באַגעגשניש פון האַנסן ח'ט פעטערן.

ס'איז געװען ארום הטַלבּ איינס, ווען פּעטער איז געקומען מיט
זײַן חָבָרה אין דער גרויסאַרטיקער שטאָט האַאַרלעם. זײ זײַנען דורכ*
געלאָפן זיבּעצן מײַל, אָבּער זיי האָנן זיר געפילט שטאַרק און מונטער
װי יונגע אָדלערס. אַלע זײַנען געװען זייער צופרידן, קיין מאָל איו
נאָך אַזױ פריילעך ניט געוען.

גליקלעכער פון אַלעמען האָט זיך געפילט אונדזער קאַפּיטאַן
פעטער, ער איז געלאָסן פאָרויס און האָט ניט אויפגעהערט צו פײַפן
און צו זינגען, מע האָט זיך אָפּגעשטעלט לעבּן אַ רעסטאָראַן. פּעטער
האָט געפירט עסן פרישטיק. צר הט אַראָפּגעלאָזן די האַנט אין קע-
שענע. װײַזט אויס, ער האָט געװאָלט אָנגרייטן געלט, אָבֶּער מיטאַמאָל
איז ער געװאָרן בּלייך, האָט אַ שפּרונג געטאָן, װי ער װאָלט פון
זינען אַראָפּ און גענומען שאַרן און זוכן אין אַלע קעשענעס,

-- װאָס איז מיט דיר! -- האָבּן אים געפרעגט די דערשראָקענע
מַבֵרִים.

-- מײַן לעדערנע בּײַטל מיט גאָר אונדזערע געלט איו פאַרפאַלן
געװאָרן !

אַלע זײַנען אַזױ װי פאַרשטומט געװאָרן.

דער ערשטער איז געקומען צו זיך קאַרל, און װי אַלע מאָל האָט
ער אַרױסגעװיזן זײַן גאַנצע בּייזקייט.

-- װי נאַריש דאָס איז! איין מענטשן טרויט מען אָן אַלעמענט
געלט. איך האָבּ פריִער געזאָגט, מע זאָל דאָס ניט טאָן -- האָט עֵף
איבּערגעריסן אַלעמעס שװײַגן.

-- װען מיר װאָלטן געווען אין אַמסטערדאַם, װאָלט איך זיף
שוין געגעבּן אַן עֵלָּה. דאָרטן האָבּ איך אַ פולע בּאַקאַנטע, װאָס װאָלטן
מיר גֶעליֶען געלט, אָבֶּער אין האַאָרלעם האָבּ איך ניט אַזױנע בֹּאַי
קאַנטע--האָט פּעטער געזאָגט,
| איין קארל האָט געהאָט גוטע בּאַקאַנטע אין האַאַרלעם, אָּער
ער האָט ניט געװאָלט לײַען בײַ זײ קײן געלט.

אַלע זײַנען געװען זײער פארלאָרן און אַלעמען האָט זיך מיטי
אַמאָל פאַרװאָלט עסן.

| בי :-
יש

דער ענגלענדער בּען האָט געפּרוּװט טרייסטן די חַהָרים; -

-- נו, איז װאָס 1 מיר האָבּן קיין געלט ניט, װעלן מיר ניט עסן!
קנאַפּ מענטשן זײַנען פאַראַן אויף דער װעלט, װאָס האָבּן ניט װאָס
צו עסן,

די עֵצָה איז די ייִנגלעך ניט זײער געפעלן געװאָרן און קאַרל
האָט געזאָגט:

-- מיר מוזן האָבּן געלט. דו, פּעטער, האָסט פאַרלאָרן, מוזסטו
אונדז שאַפן געלט. פאַרקויף דײַן זײגער,

-- דעם זײגער ! -- האָט פּעטער איבּערגעפרעגט - פאַר קיין זאַך
אויף דער װעלט! דאָס איז דאָך מײַן פאָטערס זייגער, איך װעל בּעסער
פאַר קויפן מײַן מאַנטל אָדער מײַן הוט,

דער דיקער יאַקאָבּ האָט זיך אָפּגערופן:

-- בּען איז גערעכט. מע קען זיך בּאַגײן דערװײַלע אָן עסן אויך.
מיר װעלן זיך אומקערן אַהײם, און מאָרגן װעלן מיר פון דער היים
װוידער ארויסגײן און רײַזן װײַטער

קאַרל האָט ניט אויפגעהערט צו בּורטשען.

פּעטער איז געווען אַ קלוגער ייַנגל,

-- חַבַרִים--האָט ער געזאָגט צו די איבּעריקע ייַנגלעך--װי לאַנג
װעלן מיר שטיין אַזױ װי פאַרלאָרענע! צי פּאַסט דאָס אַזױ צו פאַר"
לירן דעם מוט! ניטאָ קיין געלט ! נו, איז װאָסזּ לאָמיר מיט פריילעכע
לידער לויפן אויף אונדזערע גליטשערס אַהײם, אַזוי װי קײן זאַך
װאָלט גאָר ניט געטראָפן,. מאַרש! פאָרויס נאָך אײַער קאַפּיטאַן!

אַלע האָבּן זיר מיט אַ מאָל אַ כאַפּ געטאָן, אַז ס'איז מיאוס אַזױ
צו טרויערן װעגן דעם געלט, און האָבּןזיך פריילעך געלאָזן אין ועג
נאָך פּעטערן,

מע איז אָפּגעלאָפן אַ רעכט שטיקל װעג,

-- זעט -- האָט זיך אָפּגערופן קאַרל - אָט איז װידער דאָ דער
בּעטלער אויף די הילצערנע גליטשערס און אין די פאַרלאַטעטע
הויזן, מע קען גאָר ניט פִּטור װערן פון אים. אומעטום לויפט ער
אונדז נאָך. פּעטער װעט נאָך אַװדאַי זיך װעלן אָפּשטעלן רײדן
מיט אים,

-- יאָ - האָט געזאָגט פּעטער -- איך װעל זיך געװיס אָפּשטעלן
רײדן מיט אים, אױיבּ דאָס איז טאַקע האַנס. אָבּער װוּ איז ער + איך
זע אים ניט, |

אַלע האָבּן זיך אַרומגעקוקט. אײנער איז טאַקע געלאָפן פון
הינטן, אַזױ װי ער װאָלט זײ געװאָלט דעריאָגן.

פעטער האָט געהייסן דער קאָמפּאַניע זיך אָפּשטעלן און װאַרטן,

ס'איז טאַקע געװען האַנס. אָבֶּער װאָס דאַרף ער דאָ! ער איז אַז
בּלייך, קענטיק, אַז ער האָט זיך זײער פאַרמאַטערט פון גיכן לויפן.
-- האַנס בּרינקער ! װדּהין לויפט איר 1 -- האָט אים אָפּגעשטעלט

פּעטער,
-- אַךְ, דאָס זײַט איר, פּעטערז--האָט האַנס געענטפערט--חי גוט

דאָס איז, װאָס איך האָבּ אײַך דעריאָגט.
-- דער בּעטלער! װי ער רעדט דאָס!--האָט קאַרל בּייז בּאַמערקט.
-- פּעטער װאַנכאָלפּ -- האָט האַנס װידער געזאָגט -- איך בּין

אַזױ גליקלעך, אַז איך קען אײַך פאַר שאַפן אַ פרייד. איך האָבּ דאָך

געפונען אײַער בּײַטל, אָט איז דאָס לעדערנע בּײַטל מיט געלטן
און ער האָט דערלאַנגט פּעטערן זײַן בּײַטל.
-- הוראַ!!! -- האָט גענומען שרײַען די גאַנצע חָברָה.
-- הוראַ! האַנס בּרינקער, הוראַ;
אַלע זײַנען געװען איבּערגליקלעך,
מער נישט קאַרל האָט זיך געקרימט,
דערװײַלע האָט פּעטער אָפּגערופן אָן אַ זײַט האַנסן און אים
אויסגעפרעגט, װי אַזױ ער האָט געפונען דאָס בּײַטל און פון װאַנען

ער האָט געװוּסט, אַז דאָס איז פּעטערס.
האַנס האָט דערצײלט, אַז ער איז הײַנט אין דער פרי געװען

אין גרויס פאַרדרוס. ער איז אַרױס אויפן קאַנאַל און האָט נִיט געזען

זײַנע אייגענע טריט, מיט אַ מאָל האָט ער זיך אָן עפּעס פאַרטשעפּעט
מיטן פוס און איז אַנידערגעטאַלן, דאַן ערשט האָט ער אַ קוק געטאָן

אויפן אײַז און דערזען דאָס בּײַטל,
פּעטער האָט געװאָלט, אַז האַנס זאָל געמען אַ טײל פון דעם

געלט, װאָס ער האָט געפונען, אָבֶּער האַנס האָט זיך אַזױ שטאָלץ אָפֿ=

געזאָגט, אַז פּעטער האָט שוין ניט געװאַגט מער צו רײדן װעגן דעם.

ער האָט נאָר געבּעטן, האַנס זאָל אים דערצײלן, פון װאָס ער איז

געװען צעטראָגן הײַנט אין דער פרי. :
-- איך װעל אײַך דערציילן אַ צװייט מאָל, איצט אײַל איך זיך.

איך מוז לויפן קיין לײדען צום דאָקטאָר בּעקמאַן - האָט האַנס גע*

ענטפערט, |
-- לויפט ניט קיין לײידען--האָט פּעטער געענטפערט-מאָרגן פרי

װועלן מיר אַלע דאָרטן זײַן, און איף װעל אַרײַנגײן צו דאָקטאָר

בּעקמאַן און װעל אים זאָגן, װאָס איר דאַרפט.
-- איך װעל אײַך זײַן זײער דאַנקבּאַר דערפאַר - האָט האַנם

געענטפערט--װײַל איך קען ניט לאָזן אויף לאַנג מײַן מוטער אַליין. איך.

צּעט אײַך זײער ארײַנגײן צום דאָקטאָר און אים דערמאָנען אַו שש"

האָט מיר צוגעזאָגט צו בּאַזוכן מײַן פאָטער. איך װאָלט אים ניס
דערמאָנט װעגן זײַן צוזאָג און מיר װאָלטן מיט געדולד געװאַרט, דער
דאָקטאָר זאָל אַלײן קומען, אַבּער איצט איז מײַן אומגליקלעכן פאָטער
ערגער געװאָרן און מיר קענען מער ניט װאָרטן.

און האַנס האָט דערצײלט פּעטערן זײער אַ טרויעריקע געשיכטע.
זײַן פאָטער איז טאַקע צעמישט, אָבּער בּיז אַהער איז ער געװען רויַק.
ער פלענט נאָר זיצן און שװײַגן, אָדער אַמאָל שמײכלען װי אַ קלײן
קינד. אָבּער נעכטן בּייַנאכט, װען האַנס און גרעטל האָבּן זיך גע-
גליטשט אויפן קאַנאַל, האָבּן זי דערהערט אַ געשרײי, זי זײַנען בּײדע
אַרײַנגעלאָפן אין שטיבּל און האָבּן דערזען אַ שרעקלעך בּילד: דער
אויװן האָט זיך געהײיצט. די פלאַמען האָבּן געפלאַקערט, און דער
צעמישטער פאָטער האָט געשטופּט זײער מוטער אין פײַער אַרײַן,
זי האָט געשריִען, זיך געראַנגלט מיט אים, אָבֶּער זי האָט זיך ניט
געקענט אַרױיסרײַסן פון זײַנע שטאַרקע הענט. דאָס קלייד האָט שוין
געבּרענט אויף איר, האַנס האָט זיך גענומען ראַנגלען מיטן פאָטער,
אָבּער ער האָט אים ניט געקענט בּײַקומען. דער פאָטער האָט אים
אַ שטויס געטאָן און ער איז געפאַלן צו דער ערד. צום גליק האָט זיך
גרעטעל ניט פאַרלאָרן, זי האָט געעפנט די שאַפע, אַרױכגעכאַפּט
אַ שיכל מיט קאַשע און געוויזן דעם פאָטער,. דער צעמישטער האָט
אָפּגעלאָזן די אומגליקלעכע פרוי בּרינקער און אַ כאַפּ געטאָן די קאַשע.

האַנס האָט מיט גרויס מי אײַנגעלאָשן דער מוטערס בּרענעדיקע
קלייד,

נאָך דעם איז דער פאָטער אַנידערגעפאַלן אויף דער ערד װי
אַ טויטער, זיי האָבּן אים אַלע דרײַ מיט גרויס מאַטערניש אַװעק*
געלײגט אין בּעט. איצט ליגט ער מיט פאַרמאַכטע אויגן אין גרויסער
היץ, קענטיק, אַז ער האָט גרויסע שמערצן אין קאָפ.

האַנס איז דאָס געלאָפן צום דאָקטאָר. אָבּער זײַן הארץ ציטערט,
ער האָט מורא צו לאָזן די מוטער מיט גרעטלען אַלײן מיט דעם
צעמישטן,

פּעטערן האָט געגרוילט פון דער טרויעריקער געשיכטע. ער
האָט נאָך אַזמאָל בּאַדאַנקט האַנסן פאַר דאָס געלט און אים זײער
געבּעטן אַרײַנגײן צוזאַמען מיט דער גאַנצער קאָמפּאַניע אין רעסטאָ-
ראַן און צוזאַמען אָפּעסן פרישטיק. האַנס האָט זיך אָבּער אָפּגעזאָגט;

- ניין, ער קען ניט. ער מוז װאָס גיכער לויפן אַהײם צו דער
מוטער און גרעטלען,

פּעטער האָט אים געדריקט די האַנט און בּײדע יונגע מענטשן

האָבּן זיך צעשיידט.

- 26 -

אַכטצר קאַפּיטל.

אַלע טדאַכטן װעגן פּדיז. די דדײַ חבדטעם.
לעבן! קראַנקן פאָטערם בעט.

אונדזערע יונגע רײַזנדער זײַנען געװען פאַרכאַפּט מיט זײער
רײַזע. אָבּער זי האָבּן ניט פאַרגעסן װועגן געװעט, װאָס דאַרף פאָרי
קומען דעם 20טן, אין דער שטיל האָבּן אַלע ניט אויפגעהערט צו
טראַכטן װעגן זי זילבּערנע גליטשערס,

דער גאַסט פון ענגלאַנד, בּען, האָט זײער געהאָפט, אַז ער װעט
געװינטן דעם פּריז.

מער ניט האַנט האָט ניט געטראַכט װעגן דעם געװעט. צו פיל
זאָרג און פארדרוס האָט ער געהאָט. גרעטעל איז אַפילו גאַנצע
נעכט געזעסן לעבּן בּעט פון איר קראַנקן פאָטער, און דאָך פלעגט זי
חלומען וועגן די זילבּערנע גליטשערס.

הײַנט װער רעדט שוין װעגן די דרײַ גליקלעכע מײדלעך רישי,
הילדע און קאַטרינקע: טאָג און נאַכט האָבּן זײ געהאַט נאָר איינס
אין זינען -- דאָס געװעט פון 20סטן.

די דרײַ מײַדלעך זײַנען געװען זייער בּאַפרײַנדעט צװישן זיך.
אַלע דרײַ כּמעַט פון אײין עלטער, אַלע זײַנען זײ געװען טעכטער
פון רײַכט עלטערן, אַלע - גאַנץ פעיקע און אַנטװיקלטע מײדלעך,
און פון דעסט װעגן איז געװען צװישן זײ אַ גרויסער אונטערשייד.

מיט הילדען זײַנען מיר שוין אַ בּיסל בּאַקאַנט,. זי איז פערצן
יאָר אַלט, האָט אַ גוט האַרץ, װאָס פילט מיט יענעמס לײדן איז
אַ קינד מיט גאָר איידעלע געפילן,

רישי קאָרבּעס איז זײער אַ שײנע, פיל שענער פאַר הילדען.
אָבּער זי האָט ניט קײן פּרײַנדלעכן כאַראַקטער. זי איו שטאָלץ,
האָט זיך ליבּ אויסצוצײכענען, פלעגט װעלן זײַן אַלע מאָל און אומע= .
טום די ערשטע, אַנדערע פלעגט זי מקִנָא זײַן, און אָפט פלעגט זי
פון קינאָה װערן אויפגערעגט, אין כּעס. פאַר פרעמדע מענטשן
פלעגט זי דאָס ניט אַרױסװײַזן. דערפאַר פלעגן אָפט זען אירע טרערן,
איר כּעס דער פאָטער, די מוטער, דער ייַנגערער בּרודער, די דינסט-
מייד? -- אירע אַלע נאָענטע, װאָס האָבּן זי זײער ליב געהאַט. אויף
אָרעמע קינדער, װי האַנס און גרעטעל, האָט זי געקוקט מיט פאַר"
שאט ('; //,,, *ש. 9 אפ יטיס ה 0820 0068" = /2 ==

אכטונג. איר האָט זיך געדאַכט, אַז זײ זײַנען נידעריקער פון איר,
אַז זי זײַנען ניט װערט צו זײַן אין איר געזעלשאַפט. זי האָט קיין
מאָל ניט געהאַט קיין רַחמָנות אויף זײי,

גאָר אַן אַנדערע איז געווען קאַטרינקע, שטענדיק פרײלעך,
שטענדיק לאַכט זי. אַזױ װי אַ זילבּערן גלעקל קלינגט איר קול,
זי איז אַזױ װי א װינטל: הײַנט געפעלט איר איין זאַך, מאָרגן פאַר.
געסט זי שוין, װאָס דאָס איז געװען. דאָס גלײַכן מיט מענטשן, מיט
אַלעמען פאַרבּרענגט זי, אָבּער צו קיינעם איז זי ניט צוגעבּונדן צו
שטאַרק. אַלע װײַלע האָט זי נײַע חברטעס און חברים,

רישי האָט געװזינט אין אַ גרויסאַרטיקן הויז לעבּן אַמסטערדאַם,
די בּופעטן זײַנען דאָרטן פול געװען מיט גאָלדענע און זילבּערנע
בָּלים, און די װענט זײַנען אָנשטאָט טאַפּעטן געװען בּאַצױגן מיט
זײַדענע שטאָפן,

הילדעס פאָטער איז געװען דער גרעסטער סוֹתר אין בּריאָק,
דער דאַך פון זײַן הויז איז געװען געדעקט מיט די שענסטע קאַכלעס
און די טירן פאַרצירט מיט זעלטענע שניצערײַען, דאָס איז געװען
אַן אַרבּעט פון בּאַװוּסטע קינסטלער,

קאַטרינקע האָט געװוינט אין אײנער פון די שענסטע װילעס
א מײַל פוז בּריאָק, די וילע איז געשטאַנען אין אַ גאָרטן, װאָס פלעגט
בּאַצױבּערן די אויגן מיט זײַנע װוּנדערלעכע בּלומען,

רישי קאָרבּעס האָט הערן ניט געװאָלט, אַז גרעטעל זאָל זיך
בּאַטײליקן אין געװעט,

-- וי אַװוי! זי, אין אירע שמאַטעסו! אַ מײדל װאָס פיטערט
גענדז זאָל װאָגן זיך צו גליטשן און פאַרװעטן מיט די קינדער פון
די רײַכסטע און בּעסטע פאַמיליעס}ּ

קוקנדיק אויף איר, האָט זיך קאַטרינקע אויך אַ קרים געטאָן,
מיגלעך, אַז הילדע װאָלט בּאַװיזן פר;ער מיט איר זיך דורכצוריידן,
װאָלט קאַטרינקע גאָר אַנדערש געטראַכט װעגן גרעטלען, זי, קאַטי
רינקע, האָט דאָך קײן אײגענע מײנונג ניט געהאַט. זי פלעגט איי
בּערריידן, װאָס אירע חברטעס פלעגן זאָגן. קײן בּייז האַרץ האָט זי
ניט געהאַט, און אויף הילדען פלעגט וי זיך זײער פאַרלאָזן,

6 5 0

לאָמיר זיך אומקערן צו גרעטלען, אָ, װי טרויעריק ס'איז אין
זײער קלײינעם האַלב אײַנגעפאַלענעם הײַזל,

דער פאָטער ליגט אין בּעט און קרעכצעט,

פרוי צרינקער זיצט לעבּן אים און נעצט אים דעם שטערן און
די פאַרבּאַקטע ליפן. אירע אויגן זײַנען פול מיט טרערן,
= 38 =

גרעטעל ציטערט מיט אַלע גלידער, אָבּער זי בּאַהאַלט דאָס פון
דער מוטער. מיט שטילע טריט גײט זי אַרום איבּערן שטיבּל און
טוט אָפּ אַלע שטובּאַרבּעטן, זי בּעט זיך בּײַ דער מוטער, זי
זאָל זיך אַ װײַלע צושפּאַרן אויפן בּעט און זיך אָפּרוען. מע קען זיך
פאַרלאָזן אויף איר, אויף גרעטלען. זי װעט היטן דעם פאָטער און
ניט אײַנדרימלען. פרוי בּרינקער לײגט זיך אָבּער ניט. זי טרעט ניט
אָפּ פון קראַנקו מאַן.

גרעטעל גײט אַרױס אויף אַ װײַלע אין דרויסן און אָטעמט
אַרײַן אין זיך די רײנע פראָסטיקע לופט. קוקנדיק אויפן קאַנאַל
דערמאָנט זי זיך װעגן די זילבּערנע גליטשערס.

-, אויבּ דעם פאָטער װעט ניט װערן בּעסער--- קלערט זי -- װועל
איך ניט קענען זײַן אויפן געװעט',

זי פאַרשעמט זיך אָבּער פאַר אירע אײגענע געדאַנקען, גײט
אַרײַן צוריק אין שטיב? און זעצט זיך לעבּן דער מוטער,

{ { גט

אונדזער פריילעכע קאָמפּאַניע האָט אָפּגעגעסן אין אַ רעסטאָראַן.
איצט גייט מען בּאַקוקן די שטאָט האַאַרלעם.

דער קאַפּיטאַן פּעטער איז פאַרטראַכט: ער קען זיך ניט פאַר-
געסן װעגן האַנסן און זײַן פאָטער,

גײענדיק איבּער די גאַסן פון האַאַרלעם האָט זיך בּען, דער
גאַסט פון ענגלאַנד, פאַרװוּנדערט, װאָס אויף די טירן פון עטלעכע
הײזער זײַנען געהאַנגען קנײַלכלעך בּאַװל, אויף אײניקע-- רויטצ,
אויף אַנדערע-- װײַטע. די חֲבֵרִים האָבּן אים דערקלערט, אַז אין
האַאַרלעם איז פאַראַן אַזאַ מינהג: װוּ עס װערט געבּוירן אַ קינד,
הענגט מען דאָרט אויס אויף דער טיר אַ קנײַלכל: אַ װײַטן - װען עס
װערט געּוירן אַ מײדל, און אַ רויטן--װען עסװערט געבּוירן א ייִנגל,

דאָס שענסטע אין האַאַרלעם זײַנען די בּלומענגערטנער, ניטאָ.
נאָך אַזאַ אָרט, חוּ מע זאָל האָדעװען אַזױנע װוּנדערלעכע בלומען
װי אין האַאַרלעם. ניט אומזיסט שרײַנן אויס ליבּהאָבּער פון בּלומען-
אין אַנדערע לענדער בלומען. זריעה און בּלומעןציבּעלעס פון
האַאַרלעם,

אפך זײַנען דאָך געװיס בּאַקאַנט די שײנע בּלומען װי די
בּעכערס, װאָס הייסן טוֹלפּעס, אָדער די שמעקעדיקע היאַצינטן, װאָס
הײבּן אָן צו בּליֶען אין די טעפלעך שוין אין מיטן װינטער,

די בּעסטע סאָרטן טולפעס און היאַצינטן בּאַקומט מען אין
השַאַרלעם.

זי

== 20 =

נײַנטצר קאַפּיטל

אַ שיף - אַ שליטן. צוליבּ יאַקאָב פאַאָטן בײַט מען
דעם פּלאַן.

פון דאַאַרלעם זײַנען די ייַנגלעך געגאַנגען קײן לײדען.

דער קאַנאַל איז געװען זײער בּאַלעבט. נאָך מער מענטשן אויף
גליטשערס האָבּן זֵיי אָנגעטראָפן אויף דער האַאַרלעמער אָזערע.
יונג און אַלט--אַלע האָבּן זיך געפילט אין די גליטשערס זײער פרײ
און זיך געגליטשט זייער פלינק, :

די מענער האָבּן דערבּײַ כּמעט אַלע גערויכערט פּיפּקעס.

אַלע פרויען, איבּערהױיפּט דאָרפישע, האָבּן זיך געגליטשט מיט
קלײַנע קינדער אויף די הענט אָדער אויפן רוקן.

אַלטע בּאָבּעס זײַנען געזעסן אויף שליטלעך=שטולן און מע האָט
זיי אונטערג עשטופּט פון הינטן.

מע האָט ניט געקענט אָפּרײַסן די אויגן פון אַ שליטן, װאָס האָט
אויסגעװיזן װי אַ שיפל, אויף דעם שיפל זײַנען געװען וײער גרויסע
זעגלען, גרעסערע װי אויף אַן אֶמֶתער שיף.

די זעגלען האָט מען געקענט אײַנשטעלן װי מע האָט געװאָלט.
דערצו איז אויף דעם שיפל געװען א רודער, װאָס מיט אים האָט מען
געקענט קירעװען דעם מאָדנעם שליטן. אַנדערע שליטנס זײַנען געװען
אױסגעפאָרבּן מיט די ליכטיקסטע פאַרבּן און אויף די מאַסטבּײמער
האָבּן געװײט פאָנעס,

בּען האָט זיך פאַרקוקט אויף אַזאַ בּאַזעגלטן שליטן, װאָס איז
געפאָרן אַנטקעגן אים מיט גוויס גיכקייט. דער ייִנגל האָט ניט בֹּאַי
יזן אָפּצושפּרינגען. דער שליטן האָט אים אַ װאָרף געטאָן אָן א זײַט
און בּען האָט זיך אויסגעצויגן,. ער איז אָפּגעקומען מיט אַ שטאַרקן
קלאַפּ. עס איז געװען אַ גליק, װאָס ער איז געפאַלן אָן אַ זײַט.
ווען דער שליטן פאָרט אים איבּער, װאָלט ער שוין געבּליבן ליגן
אויף אײבּיק, דאָס האָט געדויערט אַ מינוט. אים האָט זיך געדוכט,
אַז ער שטאַרבּט און ער האָט זיך שוין אין דער שטיל געזעגנט מיט
זײַנע עלטערן און געליבּטע בּרידער,

די פאַרבּײַגײער האָכּן אים נאָך אָנגעזידלט, װען ער האָט זיר
אויפגעהויבּן.

= 30 =

-- וי פאַרטראַכט זיך דאָס אַזױ אַ מענטש, ווען ער גליטשט זיך
אויפן אײַז?

בּאַלד האָכּן זיך אַלע װידער פּאַרויַקט און מע איז געלאָפן
פאָרויס,

איר געדענקט דאָך געװיס, אַז צװישן די ייִנגלעך איז אויך
געװען דער גוטמוטיקער דיקער יאַקאָבּ פאָאָט. ער האָט, נעבּעך,
געסאָפּעט. אים איז געװען זייער שװער צו לויפן פוס אין פוס מיט
די איבּעריקע חֲבָרִים.

-- לאָמיר זיך זעצן אויף אַ שליטנשיף און צופאָרן פיז ליידען--
האָט ער זיך געבּעטן,

אַלע האָבּן פאַר שטאַנען, אַז פאַר יאַקאָבּן איז דאָס טאַקע אַ צו
שיוערער װעג, אָבּער אָפּזאָגן זיך פון גרויסן פּלאַן -- דורכצומאַכן די
גאַנצע רײַזע אויף גליטשערס-האָט זיך ניט געװאָלט,

דער קאַפּיטאַן האָט געהייסן זיך אָפַּשטעלן,. מע האָט געדאַרפט
בּאשליסן, צִי זאָל מען נאָכגעבּן יאַקאָבּן אָדער ניט,

ווען יאַקאָבּ האָט אָבּער בּאַמערקט, אַז מע װיל ניט בּײַטן דעם
פּלאַן, האָט ער דער ערשטער זיך אָפּגעזאָגט פון שליטן, און ס'איז
געבּליבּן, אַז מע לויפט װײַטער,

יאַקאָבּ איז, נעבּעך, געלאָפן פון הינטן,. אים איז געװען זײער
שלעכט, אָבּער ער האָט קיינעם ניט אױיסגעזאָגט. דאָס האַרץ האָט
געקלאַפּט, דער קאָפּ האָט זיך שרעקלעך געדרײיט. מיטאַמאָל איז אים /
פינצטער געװאָרן אין די אויגן, און ער איז שװער אַנידערגעפאַלן
אויפן אײַז. װען פּעטער און בּען זײַנען צוגעלאָפן צו אים, איז ער
געללגן װי אַ טויטער. עס איז גלײַך געװאָרן אַ רעדל מענטשן אַרום
אים. אַלע האָבּן געגעבּן עִצוֹת, בּען און פּעטער האָבּן אים געריגן
מיט שנײ. אַ פאַרבּײַגײער האָט אים אַרײַנגעגאָסן אין מויל עטלעכע
טראָפּנס װײַן פון אַ פַלאַש,

אויפן בּלײיכן פָּניס האָט זיך בּאַװין פאַרבּ. דער אָטעם איז געי
װאָרן שטאַרקער. בּען האָט געעפנט די אויגן און האָט אַ פאַרװוּנדער.
טער זיך אַרומגעקוקט, בּאַלד איז ער געקומען צוֹ זיך און האָט
געבּעטן די תַּכָרים, זי זאָלן אים מוחל זײַן, װאָס ער האָט זײ פאַר*
שטערט דעם פאַרגעניגן פון דער רײַזע.

איצט האָט מען שוין געמוזט נעמען אַ שליטן

פּעטער האָט אָפּגעשטעלט אַ שליטנשיף, און אַלע האָבּן זיך
געזעצט, יאַקאָבּן האָט מען אויף די הענט אַרױפּגעטראָגן און גוס

אײַנגעדעקט,

דער װינט האָט געבּלאָון און דער שליטן איז געפאָרן זייער גיך.
איבּערהױיפּט איז דאָס געפעלן פּענען,

-- מע פליט דאָך װי אַ פויגל -- האָט ער געזאָגט,

דער שיפער האָט דערקלערט, אַז זײ האָט אָפּגעגליקט: דער
װינט בּלאָזט גראָד אין דער זײַט, חוּהין זי דאַרפן אָרפן, ‏ און ער
האָפּט, אַז ער װעט זײ גאָר גיך בּרענגען קײן לײדען, אָבּער דער
װינט קען נאָך בּײַטן זײַן ריכטונג. דאַן װעט ער, דער שיפער, שוין
ניט קענען האַלטן װאָרט, װײַל אַלץ װענדט זיך אָן װינט, װאָס
בּלאָזט אין די זעגלען און שטופּט דעם שליטן,

דער װינט האָט זיר ניט געבּיטן, און דער שליטן האָט גי
און גליקלעך געבּראַכט אונדזער קאָמפּאַניע קיין לײדען,

= 16 ==

צענטער קאַפּיטל

אין האַאָג. די ערשטע האַדרמצעסטונג. דער שטורעם.
אַניע ב-אַומאַן.

אין לײידען האָכּן אונדזערע רײַזנדער איבּערגענעכטיקט.

פּעטער איז עטלעכע מאָל געווען אין האָטעל, װוּ דאָקטאָר
בּעקמאַן שטעלט זיך אָפּ, אָבּער דער בּאַלעבּאָס האָט אים געזאָגט,
אַז דער דאָקטאָר איז נאָך דערװײַלע אין לײידען ניטאָ,

פּעטער האָט אים איבּערגעלאָזן אַ בּריװ און די קאָמפּאַניע איז
אַװעק קיין האַאָג.

אַלע האָבּן זיך געפילט זײער פריש און שטאַרק. אַפילו אונדזער
ליבּער יאַקאָבּ פאָאָט מיט זײַן שווערן גוף האָט זיך לײַכבט געטראָגן
איבּערן גלאַטן אײַז,

אַ פּאָר מײַל פון האַאַג האָבּן אונדזערע רײַזנדער אױיסגעטאָן
די גליטשערס. זײ זײַנען געגאַנגען דורך אַ גרױסאַרטיקן װאַלד,
חוּנדערלעך זײַנען אין דעם װאַלד די פעכטיקע בּײימער מיט זי
גראָבּע שטאַמען. מע היט אָפּ דעם װאַלד װי דעם גרעסטן אוֹצֶר,
אַפילן אַ קינד װײס, אַז אין דעם װאַלד טאָר מען ניט אָפּצרעכן
דעם קלענסטן צװײַגל,

דאָס איז דער שענסטער שפּאַציראָרט אין דער אומגעגנט
פון האַאַג.

אָט איז שוין די שטאָט אַליין. דאָ קומט שוין ניט אויס צו זוכן
קײן רעסטאָראַן און קיין האָטעל צו געכטיקן, פּעטערס פאַרהײיראַטע
שװעסטער נעמט צו די יונגע געסט מיט דער גרעסטער פדײד,
זײ האָבּן איר אָבּער געמווט זאָגן, אַז זײ װעלן פאַרבּרענגען בײַ איר
צװײ טעג.

פּעטער האָט גלײַך אויף מאָרגן אין דער פרי געשריבן אַ בּריח
קײן בּריאַק צי זײַן מוטער, זי זאָל אַלעמענס עלטערן געבן צף
װיסן, אַז זײ שטעלן זיך אָפּ אױף לענגער אין האַאָג. דערבּש.
האָט ער אוֹיך געבּעטן זײַן מוטער, זי זאָל זיך בּאַמיִען איבּערגענף"
האַנסן, אַז דעם דאָקטאָר בּעקמאַן האָט ער אין לײדען ניט געפונען -
פּעטער האָט נאָך געבּעטן זײַן מוטער, זי זאָל דערװײַלע פרענגצן.
טן אַנדער דאָקטאָר צו גרעטעלס פאָטער, יי

אין האַאַג האָבּן אונדזערע רײַזנדער פּאַזוכט א גרויסן מוזײי
מיט- בּילְדער און קאָלעקציעס פון פרעמזע לענדער. אויף די גאָסן
האָט מען זיך ניט געקענט אָפּװוּנדערן, װי שטיל און רוּיִק די האָ=
לענדישע אַרבּעטער טוען זײער אַרבּעט. איר הערט דאָ ניט קײן
טומל, קיין לידער, קיין אויסגעשרייען, אָנשטאָט אַ װאָרט גיט מען
דאָ א שאָקל מיטן קאָפּ, אַ מאַך מיט דער ליולקע אָדער מיטן רודער,
| גרויסע באָטן אָדער פורן מיט הערינג און גרויסע קעז װי די רעדער

פירט מען צו צו די געשעפטן און לאַגערן און מע לאָדט זײ אויס

אָן איין װאָרט,

אינטערעסאַנט איז אויך געװען צו בּאַמערקן, אַז אויף אַ פולע
דעכער האָבּן זיך געזען גרויסע נעסטו,

האָלאַנד פאַרמאָגט דאָך אַ פולע זומפּן, דערפאַר קומען אַהער
צו פליען אין פרילינג טויזנטער בּושלען און קראַניכן.

איצט זײַנען די געפליגלטע געסט שוין געװעז אין די װאַרעמע
לענדער, אָבֶּער די האָלענדער היטן אָפּ די נעסטן און װאַרטן מיט
געדולד און פרײד, אַז אין פרילינג װעלן די פײגל װידער קומען,

אין האַאַג האָט מען אויך געקענט זען אויף די גאָסן זײער פיל
ועגעלעך, װאָס אין זי זײַנען אײַנגעשפּאַנט הינט. מע פירט אין זי
מילך און הערינג צו פאַרקויפן,

איר װײסט דאָך אויף געװיס, אַז אין האָלאַנד פאַנגט מען הײַ
די בּרעגעס פוֹן יִם זײער פיל הערינג און אַז פון דעם פאַנג און
דעם פאַרקויף פון הערינג לעבּן טויזנטער מענטשן אין דעם לאַנד,

פאַרלאָזנדיק האַאָג, האָט פּעטער אָפּגעגעבּן א באַפעל, מע זאָל
מאַכן אַ פאַרמעסט, װער ס'װעט גיכער צולויפן אויף די גליטשערס
צוּ דעם אָרט, װוּ דער קאַנאָל פאַרבּײגט זיך אָן א זײַט. װער עס װעט
קומען דער ערשטער, דער װעט װערן קאַפּיטאַן אויפן צוריקוועג,

דער װעג איז געװען פרײַ, אַלע זײַנען געװען אויסגערוט און
דערפאַר האָט מען אָנגענומען דעם בּאַפעל מיט פרייד, מיט אַ הילכיקן
הוראַ". אַלע האָבּן זיך גענומען טראָגן מיט דער גרעסטער גיכקייט.
פיסלעכװײַז אָבער האָט איינער גענומען אָפּשטײן נאָך דעם אַנדערן,

דעם גוטן אָנהײנּ האָט געמאַכט יאַקאָבּ פאָאָט -- ער האָט פאַרי
לאָרן דאָס גלײַכגעװיכט, איז אַנידערגעפאַלן, האָט זיך אויפגעהויבּן
מיט אַ געלעכטער און האָט אויסגערופן;

-- איך װיל ניס זײַן קיין קאַפּיטאַן !

נאָך אים איז געפאַלן אַ צװײטער, דערנאָך אַ דריטער.

געפשַלן איז אויך קאָרל, דערצט איז ער וויט געראָרן פון

43 -י

פאַרדרוס. ער האָט מִקנָא געװען פּעטערן, װאָס אים האָט מען אויסגע-
קליבּן פאַר אַ קאַפּיטאַן, און ער האָט געהאָפט אים אַריבּערְצױיאָגן
און איצּערצונעמען די פירונג איבּער די חַבָרים,

לענגער פון אַלעמען האָבּן זיך געהאַלטן דער ענגלענדער בע
און אונדזער קאַפּיטאַן פּעטער. די איבּעריקע האָבּן מיט שפּאַנונג
זײ נאָכגעפאָלגט. ס'איז שוין געװען אַ מאָמענט, װען בּען איז שוין
געװען אַ שטיקעלע פאָרויס, אָבּער פּעטער האָט אים בּאַלד אַריבּער.
געיאָגט און איז דער ערשטער געקומען צו דעם בּאַשטימטן אָרט,

די ייַנגלעך זײַנען געװען זייער שטאָלץ מיט זייער קאַפּיטאַן,

בּענס פָּנִים איז געװען רויט פון אויפרעגונג און מידקײט. אים
האָט זיך זײער געװאָלט בּאַזיגן פּעטערן, אָבּער ער איז געװען אַן
ערלעכער און גוטער ייִנגל, ער האָט פּעטערן ניט מִקנְא געװען און
האָט זיך נאָר געװוּנדערט, װי פלינק דער קאָפּיטאַן איז.

-- איר זײַט אַזוֹי װי אַן אײַזפױיג?, און װער קען זיך פאַףף'
מעסטן מיט אײַך!--

0 6 6

גיך און פריילעך איז די קאָמפּאַניע אָפּגעלאָפן אַ האַלבּן װעג
צװישן האַאַג און האַאַרלעס, אָט זײַנען זײ שוין לעבּן דאָרף װאָאָר=
צורג. אָבּער דאָ מוזן זי זיך אָפּשטעלן און זיך בּאַראַטן װאָס װײַטעף
צו טאָן, דער װינט, װאָס בּלאָזט אַנטקעגן, שטאַרק זיך. עס קען
װערן אַ שטורעם. און אין אַ שטורעם האָט גיט קײן זינען צו לויפן
װײַטער.

די מײנונגען האָבּן זיך צעטיילט, קאַרל האָט אויסגעלאַכט זי
חַבָרים, װאָס האָנּן פאָרגעלײגט אָפּצוּװאַרטן, בּיז װאַנען דער שטורעם
װעט זיך אײַנשטילן,

-- ווען מיר זאָלן זיר אַלץ רעכענען מיט אונדזערע שװאַכינקע, |
װעלן מיר װײַט ניט אַװעקפּאָרן -- האָט ער ביז געזאָגט, קוקגדיק ‏
אויפן דיקן יאַקאָבן, װאָס האָט זיך קוים געהאַלטן אויף די פיס,

אָבֶּער קאַרל האָט נאָר ניט בּאַװיזן אױסצורײזן דאָס לעצטע
װאַרט, װי אַ שטאַרקער שטויס פון װוינט האָט אים אַנידערגעװאָרפן
אויפן אײַז, 2

מע איז געלאָפן צום דאָרף און מע האָט זיך פאַרקלינן אויפן
הויף פון אַ דאָרפישן רעסטאָראָן, דער הויף איז געװען אױיסגעבּרו ,
קירט מיט גלאַטע ציג?ל, גוט פאַרשטעלט פון חינט, און חָברָה תאָש' .
דאָ ניט שלעכט פאַרבּראַכט. מע האָט געשפּילט אין קעגל, - הי

א 15 =

;‏ דערבּײַ האָט. זיך אַרױסגעװיזן, אַז דער דיקער ישַקאָבֿ; װאָס
איז אַלץ אָפּגעשטאַנעןן פון. די איבעריקע חֲבָריִם, איז אַן - אויסגע-
צײיכנטער. שפּילער ; ער קען אויפהײבֿן דעם גרעסטן קעגלקויל, אַזױ
װי ער װאָלט געװען גרינג חי אַ פעדער, געבּן אים שַ װאָרף אוך
אַלע מאָל טרעפן אין ציל,

די חַבָרִים האָבּן אים זײער געלױבּט,

יִשַׁקאָבּ האָט זיך פאַרשעמט און זיך אַזױ װי פאַרענטפערט.

- נו, אַ חוּנדער, אַז איך טרעף. זעט, סאַר אַ גראָבּע הענט.
איך האָבּ,. | :

די חָברָה האָט זיך גוט אױיסגעשלאָפן אין דאָרפישן האָטעל,
דער שטורעם האָט זיך אײַנגעשטילט, און גאָר פרי איז מען שוין
געפלויגן װײַטער און אָנגעקומען קיין לײדן,

דאָ איז פּעטער װידער אַרײַן אין האָטעל, װוּ דאָקטאָר בּערקמאַן
פלעגט זיך אָפּשטעלן. פּעטער איז געבּליבּן זײער אַ צופרידענער פון

דעם פּאַלעבּאָס! ענטפער ;

-- דאָקטאָר בּערקמאַן איז געװען, ער האָט איבּערגעלײענט דעם-
בּריוו און צוגעזאָגט װאָס גיכער צו פאָרן קײן בּריאָק צו האַנס'
קראַנקן פאָטער,

הינטער אַמסטערדאַם האָבּן זיך די חברים געזעגנט און צע-
שיידט. מע איז געלאָפן יעדערער צו זיך אַהײים.

ַ* 6 5

לעבּן בּריאָק זײַנען אַרױיסגעלאָפן בּאַגעגענען די קאָמפּאַניע זי
מײידלעך: הילדע, קאַטרינקע, רישי.
צװישן זײ איז אויך געװען אַניע בּוימאַן,
װעגן איר האָבּ איך נאָך גאָרנישט דערציילט. זי האָט זיך גע
לערנט צוזאַמען מיט די איבּעריקע מיידלעך, אירע עלטערן זײַנען
געװען פּוערים, אָבּער זײער רײַכע. דאָס גרויסע הויז איז געװען
פול מיט אַלדאָס גוטס. אָבּער װי שטיל און אומעטיק איז דאָרטן
- געװען: דער פאַרקעט אויפן דיל האָט געגלאַנצט װי א קאַלטער
- שפּיג?ל. אין שיינעם גאָרטן האָבּן זיך געזען צװישן די פּלומען פּאַװעס.
און שװאַנען. מיינט אָצַעױ ניס, אַז דאָס זײַנען געװען לעבּעדיקע
פייגל, ניין, די פײגל װײַנען געװען אויסגעשניצט פון האָלץ. אַזוײ
קונציק אויסגעשניצט,. אַז איר האָט געקענט מיינען, אַז זײ זײַנען
לעגעדיקע, | :
= עי מאָדע איו שוין אין האָלטנד: מע פוצט צו די סעדער
! מיט הילצערנע פיגורן, -

יי ר 2

אַניע בּוימאן איז קיין מאָל ניס געװען אַזױ פרײילעך װי אירש -
קָרטעס, הײַנט איז זי אויך דאָ אויפן קאַנאַל. זי איז אָבּער געקומען"
ניס צוליבּ דער פריילעכער קאָמפּאַניע, זי זוכט גרעטלען. גרעטע? .
פיטערט גענדז, אָבֶּער אַניע איז צן גוט אוו קלוג, זי זאָל זיך שעמען -
מיט איר אָרעמער מַבָרטע, פאַרקערט, װען די איבּעריקע מײדלעף -
לאַכן אָפּ כּון גרעטלען, זאָגט זי אַלע מאָל; | יי

--1איר מעגט זיך גאָך לעוגען בּײַ גרעטלען ניט נאָר גענדז /
פיטערן, זי איז די בּעסטע און קליגסטע דאָ אין דאָרף,

ח +

עלפטצו קאַפּיטל.

דעד קדיזים. גרעטעל און הילדע.

שוין פיר טעג, װי פרוי בּרינקער און גרעטעל טרעטן ניט אָפּ
-פון קראַנקנט בּעט. ראַף בּרינקער איז בּלייך װי אַ טױטער, די היץ.
איז געפאַלן, אָבּער ער ליגט נאָך אַלץ אָן בּאַװוּסטזײַן,

זײַנט זײַנען זײ ניט אַלײן, די מוטער און גרעטעל, האַנס שטײס
לעבן פענצטער און ניט װײַט פון אים שטייט ד"ר בּעקמאַן, ער איז
געקומע! צום קראנקן מיט זײַן געהילף, אַ דיקן יונגן מאַן

דאָקטאָר בּעקמאַן קוקט אויפמערקזאַם אויפן קראַנקן און דער
צײילט עפּעס גאָר שטיל זײַן געהילף. דער פאַל איז זײער אַ שװערער,
ער דערמאָנט זיך, װי אַן אַנדער גרויסער דאָקטאָר האָט אַזאַ קראַנקן
געמאַכט אַן אָפּעראַציע, דער קראַנקער איז אַמאָל אַראָפּגעסאַלן פון
אַ מיל, נאָכן פאָל איז ער געװאָרן משוגע, מע האָט אים געמאַכט
אַן אָפּעראַציע אין קאָפּ און מע האָט געפונען די סינָּה פון זײַן
קראַנקײט. די אָפּעראַציע איז זײער אַ געפערלעכע, ניט אַלע טראָגן
עס אַריבּער, יענער מילנער איז אויך געשטאָרבּן, אָבּער מע טאָר ניס
פאַרלירן די האָפענונג. ער, ד"ר בּעקמאַן, מײ;ט, אַז רֹאַף בּרינקערן
דאַרף מען אויך מאַכן אַז אָפּעראַציע. ער איז אַ שטאַרקער און ער
װעט די געפערלעכע אָפּעראַציע אַריבּערטראָגן.

דאָקטאָר צַּעקמאַן האָט צוגערופן האַנסן:

-- דײַן פאָטער מוז מען מאַכן אַן אָפּעראַציע, מײַן קינד-- האָט
דער דאָקטאָר געזאָגט -- אָבּער ער קאָן אויך שטאַרבּן אונטער מײַנע
הענט, ריד זיך דורך מיט דײַן מוטער, אין דעם איצטיקן צושטאַנד
װעט דער פאָטער אויך ניט קענען לאַנג לעבן. און אַזױי איז נאָך
פאַראַן אַ האָפענונג, ער זאָל גטזונט װערן.

האַנסן האָבּן זיך געשטעלט טרערן אין די אויגן, ער איז צוג?י
גאַנגען צו דער מוטער, ער האָט אָצּער ניט געװאָלט, אַז גרעטעל
זאָל הערן. ער האָט מיט אַ װוּנק אָפּגערופן די מוטער און האָט איר
איבצּרגעגעבּן דעם דאָקטאָרס װערטער.

בי פרוי בּרינקער האָט זיך אַרױסגעריסן אַ פאַרשטיקטער
געוויין. זי האָט זיך אָבּער בּאַלְד גענומען אין די הענט, האָט אויפ--

= 88 =

געהערט צו װײנען און איז צוגעגאַנגען צום מאַנס בּעט. זי אי
לאַנג געשטאַנען לעבּן אים,
דער דאָקטאָר האָט געדולדיק געװאַרט אויף איר ענטפער.
גרעטעל האָט ניט געװוּסט, װעגן װאָס די מוטער האָט זיך אַזױ .
טיף פאַרקלערט, זי האָט אָבֶּער דערפילט, אַז פון דער מוטער פאַרי
לאַנגט מען עפּעס און זי קען זיך ניט בּאַשליסן. |
דער דאָקטאָר האָט פאַרלאָרן די געדולד, ער איז געװען טיף
גערירט פון דעם, װאָס ער האָט דאָ געזען אין שטיבּל. ער האָס /
מיטן גאַנצן האַרצן מיטגעפילט זײער װײטיק, האָט אָבּער ניט ליב
געהאַט אַרוױיסצהּװײַזן זײַן גוט הצרץ.
מיט גאָר א שטרענגער שטים װאָט ער געזאָגט צו פרוי בּרינקער:
- איר מוזט זיך בּאַשליסן און גלײַך געבּן אַן ענטפער, אײַער.
מאַן קען שטאַרבּן פון דער אָפּעראַציע, אָבּער ער קען אויך אין גאַנצן
געזונט װערן. .
פרוי ברינקער האָט פאַרבּראָכן די הענט, זי האָט װידער גע
נומען ּיטער װײנען, האַנס האָט איר געגלעט די הענט. מיטאַמאָל
האָט זי זיך אױיסגעגלײַכט, האָט אויסגעװישט די אויגן און מיס.
אַ פעסטער שטים געזאָגט: 0
-- דאָקטאָר, איך האָבּ זיך בּאַשלאָסן, איך כאַרלאָז זיך אויף אפך. |
ראַטעװעט מײַן מאַן און מאַכט אים די געפערלעכע אָפּעראַציע, |
דער דאָקטאָר האָט עפּעס שטיל געזאָגט צו זײַן געהילף און.
יענער האָט געעפנט אַ קעסטעלע מיט בּלישטשנדיקע אינסטרומענטן.
װען גרעטעל האָט דאָס דערזען, האָט זי גענומען װײנען: |
-- מאַמע -- האָט זי זיך גענומען בּעטן -- לאָז ניט שנײַדן דעם.
פאָטער. :
פרוי בּרינקער האָט גרעטלען בּאַרויַקט און אַרויסגעפירט ױ '
פון שטיבּל,
אין פאָרהויז איז געשטאַנען א פענקל, גרעטעל איז מיט אַ געװײ
צוגעפאַלן צום בּענקל. |
פרוי בּרינקער איז װידער אַרײַן אין שטיבּל, |
-- דאָקטאָר--האָט זי געזאָגט - איך מוז בּלײַבּן לעבּן מײַן מאַן,.
זײַט רויִק. איך װעל ניט װײנען, ניט שרײַען, איך װצל אפך ניטי
שטערן אין אײַער אַרבּעט, :
דאָקטאָר בּעקמאַן איז דערמיט געװען ניט צופרידן. ער האָפֿ
אָבּער ניט געװאָלט פאַרשאַפן פרוי בּרינקער נאָך מער פּײַן און האָט:
דערלױבּט איר און האַנסן צו בּלײַבּן, װען ער װעט מאַכן די אָפּעראַציש.

2 = 39 -

: גרעטעל האָט מיס אַ ציטעריק האַרץ זיך צוגעהערט צום פּאָטערט
קרעכצען. דערנאָך איז אין שטיב? נאָר שטיל געװאָרן, די שטילקייט
- האָט זי נאָך מער געשראָקן. זי איז אַרױיס פון שטיב? און איז צוי
גענאַנגען צום פענצטער. ער איו אָבֶּער געװען פאַרהאנגען און זי
האָס קיין זאַך ניס געקענט זען. זי איז אַלץ אַרומגעגאַנגען אַרום
פענצטער. דערנאָך האָט איר גענומען שױידערן פון קעלט. זי האָט
זיך אַראָפּגעלאָזן אויף דער ערד, האָט זיך אײַנגעקאָרטשעט און אײַןי
געטוליעט אין אירע שמאַטעס. פון מידקײט, אויפרעגונג און קעלט
איז זי אײַנגעשלאָפן.
דאָס איז אֶבֶּער געװען אַזאַ שװוערעד, אַזאַ אומרויַקער שלאָף.
איר האָט זיך אַלץ געדוכט, אַז עמעץ אַן אומבּאַקאַנטער האַלט קעגן
איר אַ בּלאַנקן מעסער, שלאָפנדיק אַזױי אויפן פראָסט װאָלט גרעטעל
געקענט פֿאַרפראָרן װערן.
דערװײַל אָבֶּער האָט גענומען קלינגען דער שולגלאָק. עס האָט
זיך אָנגעהױיבּן די גרויסע הַפְסָקֹה. די קינדער זײַנען אַרױסגעלאָפן
פון שול אויפן אײַז. צװישן זײי איז אויך געװען הילדע. זי האָט פון
װײַטן בּאַמערקט, אַז לעבּן שטיבּ? ליגט עמעץ, זי איז צוגעלאָפן און
האָט צו איר גרויס װוּנדער דערזען אַז דאָס איז גרעטעל, זי האָט
זי גענומען שלעפּן פאַר דער האַנט און װעקן,
-- גרעטעל! גרעטעל!--האָט זי געשריִען--װער שלאָפט דאָס אין
אין שז פראָסט אין דרויסן! גיכער כאַפּ זיך אויף, שטײ אויף!
מע קען דאָך פשרפראָרן װערן! 2
| גרעטעל האָט זיך אויפגעכאַפּט פון איר שװערן שלאָף, האָפ ייך
גלײַך דערמאָנט אָן פאָטערס אָפּעראַציע און אָנגעהויבּן װײנען
| הילדע האָט ניט געװוּסט, װי גרעטלען צו בּאַרױיַקן, זי האָט
זי געגלעט, געריבּן די פאַרפּראָרענע הענס און צוגעפירט צום
פענצטער פון שטיבּל, חוּ ס'האָט זיך געזען אַ לעכ? פון פאָרהאַנג.
גרעטעל האָט זיך אײַנגעקוקט:
דער פאָטער איז געלעגו מיט אַ פאַרבּאַנדאַושירטן קאָפּ. לעבן
אים איז געזעסן די מוטער אַזױ װי אַ פאַרגליװערסע. אירע אױגן
זײַנען געװען טרויעריק און דערשראָקן.
| -- איר זעט - האָט הילדע געזאָגט צו גרעטלען - די אָפּעראַציע
איז שיין געענדיקט. אײַער פאָטער װעס װערן בּעסער, איר קענט
- שוין אַרײַנגײן אין שטיבַּל.
עס האָט זיך דערהערט דער קלונג פון שולגלאָק. הילדע האָט
* 0 -

אַ קוש געגעבּן גרעטלען אין איר? פאַרװײנטע אויגן און איז אַדעק*

געלאָפן אין שול.
גרעטעל איז אויף די ציפּקעס אַרײַן אין שטיבָל, דער מוטערס
צַּאַקן האָבּן געבּרענט און די הענט זײַנען געװען קאַלט װי א"י

צ וו ע ל פ ס ע - קאפ * טס 5

דער קדאנקעד כאַצּט זיך אויף. נײע זאַדג.

אָט האָט זיך דער קראַנקער שטיל אַ ריר געאָכן. דער דאָקטאָר
האָט זיך אײַנגעבויגן צום קראַנקן. ראַף בּרינקער האט זייפגעהויבּן
די האַנט און אַ טאָפּ געטאָן דעם בּאַנדאַזש, עם האָט ‏ געדוכט,
אַז ער מאַכט די בּאַװעגונג מיט שָכל.

דער דאָקטאָר האָט געקוקט אוֹיף אים מיט א פאַרהאַלטענעם
אָטעם.

ראַף בּרינקער האָט מיט אַ מאָל געעפנט די אויגן זײַנע ליפּן
האָנּן זיך גענומען שטיל בּאַװעגן,

-- שטילער, שטילער-האָט עֶר געזאגט-הײבּט אויף דעט זעגל,
בּרידער,. איצט לאָזט אים אַראָפּ צי דער ערד, דאָס װאַסער הײבּט
זיך, מע טאָר קײן צײַט ניט פאַרלירן.

פרוי בּרינקער האָט זיך אַ װאָרף געטאָן צו אים:

-- ראַף, ראף, פרײַנד מײַנער, זאָג מיר עפּעס!

-- דאָס בּיסטו, מײטע! - האָט דער קראַנקער געפרעגט מיט
אַ שװאַכער שטים.--װאָס האָט פּאַסירט מיט מיר! מיר דוכט זיך. אַז
איך בִּין געווען פאַרװונדעט און אַז איך בּין אײַנגעשלאָפן.. װוּ איז
אונדזער קלײנינקער האַנס!

-- איך בִּין דאָ, פאָטער -- האָט האַנט אויסגעשריען, אויסער זיך
פון פרייד, -

דער דאַקטאָר האָט אים אָבֶּער אָפּגעשטײלט,

-- ער דערמאָנט זיך, ער דערקענט אונדז!-האָט אויסגעשריען
פרוי בּרינקער.--גרעטעל, גרעטעל, גי צו צום פאָטער! |

דער דאָקטאָר װאָט זײ ניט געװאָלט צולאָזן צום בּעט. ער האָט
זיך געשראָקן, אַז די אויפרעגונג איז פאַרן קראַנקן צו גרויס און
דערפאַר אויך צו געפערלעך. אָבּער זי האָבּן דעם דאָקטאָר ניט געי
פאָלגט, אַלע דרײַ האָבּן זיך אײַנגעבּױגן צום קראַנקן,

-- דאָס קינד שלאָפט, מײטע! -- האָט ראַף בּרינקער געפרעגטוּ

- דאָס קינדו--האָט איבּערגעפרעגט פרוי בּרינקער:--דאָס מיינט
ער דיך, גרעטעל., פריִער האָט ער זיך דערמאָנט װעגן אײן קינד
און דפרנאָך װעגן צװײטן. צען יאָר האָט ער אַזױ רי געשלאָפן.

- 4 -

און בּאַלד האָט זי זיך געװענדעט צום דאָקטאָר:

- הער דאָקטאָר, איר האָט דאָך אונדז אַלעמען געראַטעװעט}
קינדער, װאָס דאַנקט איר ניט דעם דאָקטאָר!

װער װאָלט איצט דערקענט דאָקטאָר בעקמאנען! דאָס איז
געדען גאַר אַן אַנדער מענטש. חוּ איז זײַן שטרענגער פָּנִים! זײַן
בײזער בּליקוּ זײַן האַרטע שטיםו זײַן קאָפּ איז אַװוי אײדל, אַזי
שײין, די אויגן לויכטן, עס שײַנט פון זײ אַרױס אַזױ פיל גוססקײט,
אַזױ פיל ליב3ע צו מענטען

- װאָס קוקט איר אַלע אַזױ אויף מיר!-- האָט דער קראנקעף
מיט אַ מאָל געפרעגט.--איך פיל זיך עפּעס אַזױ שװאַך... שוואר...

- פרוי בּרינקער - האט דאָקטאָר בּעקמאַן געזאָגט--אײער מאַן
דאַרף האָבּן פולע, גאָר פולע רו. איר פארשטײט מיך! ער קען
שטאַרבּן פון שװאַכקײט און אויפרעגונג. עסן טאָרט איר אים הײַנט
ניט געבּן. געדענקט:; פולע רו. ריזיקירט ניסט מיט אײַער מאַנס לעבּן
און רעדט ניט מיט אים.

דער דאָקטאָר אין זײַן אַסיסטענט זײַנען אװעקגעפאָרן,

הילדע האָט פאַרשפּעטיקט אין שול. זי האָט זיך צו לאנג פאַר-
האַלטן לעכּן גרעטעלס שטיבּל, די לערערין האָט איר שטרענג דער*
פֿאַר אויסגערעדט, אָבֶּער הילדע איז געװען פארנומען גאָר מיט
אַנדערע געדאנקען: זי האָט אַלץ געזען פאר זיך דאָס שטיבּל און
דעם קראַנלן נאָך דער אָפעראציע.

אונדזערע יונגע רײַזנדער זײַנען אֲפִילו אויפגעשטאנגן פרי,
אָבּער אין שׁוֹל האָט זיך ניט געװאָלט גײן. אײן פעטער האָט זיך
געפילט פריש אין מונטער. ער האָט בּאװיון פאַר דער שול אַרײַן=
צולויפן צו צלע ייִנגלעך, זײ זאָלן גיין לערנען.

איי שׁוֹל האָבּן זיך אלע געפילט ניט צי גוט. מע האָט אָכּגע*
לעבּט, װעי דער זײגער הצס געשלאַני צװעלף און אַלע האָבּן זיף
אַרױסגעשאָטן אויכן אײַז. פעטער ראָט זיך דער ערשטער דערװוסט
פון הילדען װעגן דער געפערלעכער אָפּעראַציע. די איבּעריקע האָבּן
זיך דערװוּסט װועגן דער גרויסער געשעעניש פון דאָקטאָרס קוטשער.

חָברָה האָט בּאַמערקט דעם דאָקטאָר בּעקמאַנס קאַראָט ניט װײַט
פון .אידיאָטס* שטיבּל אוֹןְ מע האָט גענומען אויספרעגן דעם אַלען
פורמאַן, פון אים איז אָבֶּער ניט אַזױ גרינג געװען אַהױיסצוקריגן
אַ װאָרט, ער איז געזעסן אויף דער קעלניע װי אַ פאַרשטײנערטער.
חְברָה האָט אים אַ רוק געטאָן אין האַנט קיכלעך, װאָס זײַנען איבּער-
געבּליבּן פון פרישטיק, און בּײַם אַלטן האָט זיך געעפנט דאָס מויל.

- 43 -

אין אַ װײַלע אַרום האָנן שוין אַלע געװוּסט, אַז דאָקטאָר בעקי
מאַן האָט געראַטעװעט דעם קראַנקן; אַז ראַף בּרינקער איז געקומען
צו זיך, האָט דערקענט זײַן פרוי און די קינדער און רעדט שוין װי
ש קלאָרער,

אויף מאָרגן איז דאָקטאָר בּעקמאַן רידער געקומען אין שטיבּל,

אַלע זײַנען געװען אַזױ רױַק, אַזױ גליקלצך,

דער קראַנקער האָט געדרעמלט,

השַנס איז געװען אין בּריאק. ער האָט געווכט ארבּעט. פרוי
צרינקער האָט געשטריקט, און גרעטעל האָט געקנאָטן קאָרענע טײג,

דער דאָקטאָר האָט זיך אײַנגעקוקט אויפן קראַנקן און איז גע.
בּליבּן זײער צופרידן מיט אים. פרוי בּרינקער האָט ער אָנגעזאָגט,
טז זי זאָל אים געבּן גוס עסן, אָבֶּער זי זאָל זיך היטן אים צו געבּן
שװאַרצע בּרויט אָדער קאַשע, דער קראַנקער מוז האָבּן פרישע פלייש,
װפסע פּרויט, װײַן. מע מוז אים אײַנדעקן לײַכט און װאַרעם.

פון דעם דאָקטאָרס װערטער איז פרוי בּרינקערס פָּנִים געװאָרן
פינצטער.

גרעטעל האָט בּאַגאָסן מיס טרערן דעם טײג, װאָס זי האָט גע
קנאָטן,

דער דאָקטאָר איז אַװעק. די פרײד איז פאַרשטערט. װוּ נעמט
מען זאָס שלץ פשרן קראַנק!! דער טאָרף גײט אויס. בּאַלד װעט
שוין ניס זײַן מיט װאָס צוֹ הײצן, די פּאָר זילבּערנע מָטבַּעות, װאָס
זי האָט געהאַט, זײַנען לאַנג אויסגעגעבּן,

האַנס האָט אין בּריאָק קײן אַרֹבּעט ניט געקראָגן, אים איו
אַזוי שווער אויסן האַרצן, ער גִיט זיך אָבֶּער ניט אַרױס, ער בּאַרויַקט
די מוטער. ער װעט פּרובּיױן זוכן אַרבּעט אין אַמסטערדאַם, ער איז
זיכער, אַז ער װעט נאָך הײַנט אין אָװנט קענען עפעס קוימן פאַרן
פאָטער,

ער גײט ארויס פון שטובּ. אֶסֹשֶׁר גײן צו פּעטערן! לײַען בּײַ אים
צפּעס געלט! ער װעט אים אַװעקגעבּן, װען ער װעט פאַרדינען,

אָט איז שוין פּעטערס הויז. אָבּער האַנס שטעלט זיך אָפ און
פאַרקירעװעט זיך אויף צוריק אַהײם. בּעטן!ּ נײן, דאָס קען ער ניט,
ער דערמאָנט זיך װעגן זײגער, איצט קען מען זיך דאָך מיטן פאָטער
צונויפריידן. ער װעט גײן אַהײם און פרעגן דעם פאָטער, װאָס דאָט
איז פאַר א זײגער און פאַרװאָס האָט ער אָנגעזאָגט דער מוטער, זי
זאָל אים אַזױ היטן! אֶפְשֶׁר װעט דער פאָטער דערלױיבן פאַרועצן
דעם זײגער |
און האַנס לויפט אין איין אָטעם צוריק אַהײס.

= 44 ==

דעד פאָטער װוערט געזונט. טוזנט פלאַר גען.

האַנס איז געלאָפן וי אַ פײַל פון בּויגן. אין עסלעכע מינו
אָרום איז ער שוין געװען לעבּן שטיבּל מיט די גליסטשערס אין די
הענט.

בּײַ דער סיר האָט אים בּאַגעגנט די מוטער. איר הנים איו
געווען רייק.

- האַנס-האָט זי געזאגט-מע האָט אַרײַנגעשיקט פארן פאָטער
אַזוי פיל גוסע זאַכן: פלײש, װײַן, װײַסע בּרויט, זשעלע, אַ גאַנצן
קאָרבּ. דאָס מוז זײַן הילדעס אַרבּעט. און דער דאַקטאָר האָט צוגע*
שיקט א בּאַקװעמע בּעט מיט װאָרעמע דעקעס און א פלאש װײַן.

בּײַ האנסן האַבְּן זיך געשטעלט סרערן אין די איי

ראף בריקנער האָט זיך אויף אזוי 2"ל? גוס געפילט, אז ער האָט
געבּעטן, מע זאָל אים אװועקזעצי אויף א שטול אנטקעגן פײַער.
- = האַנס איז געװען שטאָלץ, װאָס ער קען מיט זײַן שטארקער
האַנט אונטערהאלטן דעם פאַטער,

רצ בּריקנער האָט ויך געזעצט און זיך ארומגעקוקט אין
אלע זײַטן אזוי, װי ער װאָלט צום ערשטן מאָל געזען זײַן אײגן
שטיבּל, װאָס איז דער װוּנדער!ּ צען יאָר וײַנען דאָך פאַרבַּײַ זינט
יענער נאכט, װען ער האָט פארלאָרן דעם זיכָרוֹן און דעם שָכֵל,
איכבערהויפט האָט ער זיך געפרײט מיט גרעטלען. ער האָט זי צוֹ.
גערוכֿן צו זיך, געגלעט איר בּלאָנדן קאָפ, געקוקט אין אירע
בּלױיע אויגן.

-- דו געדענקסט דאָס ליד װאָס דו פלעגכט זינגען, װען דו
בּיסט נאָד געווען גאָר א קלײן מײדעלעוּ

-- איך געדענק עס, פאָטער-האָט גרעטעל געענטפערט,

אין זי האָט גענומען זינגען אַ קינדערש לידל,

האַנס האט דערװײַל אַרויסגענומען פוֹן דער שאפע אַ שטיקל
האָלץ און דערלאַנגט עס דעם פאָטער.

-- איך דערקען עס. איך האָבּ דאָס אָנגעהוױיבּן אויסצושנײַזן
פאַר דיר אַ שיפל - האָט געזאָגט ראַף בּריקנער - װען מײַנע הענט
װעלן שטאַרקער װערן, װעל איך עס ענדיקן. אָבֶּער נײן- האָט ער

צוגעגעבּן מיט אַ שמײכל - דו בּיסט דאָך שוין גאָר א גרויסער או)
דאַרפסט שוין ניט קײן שפּילצײַג... אָבֶּער װאָס איז מיט מיר געװען!
חי לאַנג בּין איך דאָס קראַנק! מיר דאַכט זיך, אַז אַראָפּגעפאַלן
בִּין איך פון דער דאַמבּע נעכטן.

פרוי בריקנער האָט א זיסץ געטאָן, איר האָט זיך ניט געװאָלט
דערציילן איר מאַן, אַז גאנצע צען יאר איז ער געװען צעמישט.
דפרפשר האָט זי זיך גפמיט אָנצוהײבּן א געשפרעך װעגן אַן אַנדער
ושך.

אַזױ איז מען ועזעסן און רויַק געשמועכט. ראָף בּריקנער האָט
פּגעגעסן. האַנס האָט אים געהאָלכן זיך לײגו אין צעט.

פרוי בּריקנער האָט זיך גענומען פאַר איר איבּעט און גאָר
שטיל געזאָגט צו האַנסן;

-- אויבּ דעם פאָטער װעט װײַטער זײַי אַזױ חי הײַנט, װעלן
מיר אים קענען פרעגן װעגן די טויזנס כלאָרינען, װאָס זײַנען פאַר"
פשירן געװאָרן אין דעם טאָג פון גרויסן אומגליק.

האַנס האָט איר געמאַכט אַ צײכן, זי זאָל שװײגן, װײַל ער
האָט בּאַמערקט, אַז דער פאָטער שלאָפט ניט און אַו ער הערט זיךף
צו צום געשפּרעך.

- װאָס איז! - האָט ראף בּריקנער געפרעגט - װעגן װאָסערע
טוזזנט 579צרינען רעדכטו! װעגן די סויזנט פּלאָרינע!, װאָס איך
הּאָבּ אָנגעקליבּן צו געבּן האַנסי א גוטע דערציונג! דו האָסט וײ
גצודיס געמוזט אויפגענן אין די לאָנגע יאָרי, װאָס עס האָט זיך גע-
צויגן מין קראַנקייט.

פרוי בּרילנער האָט ויך בּאַגאָסווּ מיט כרערו. האַנס האָט איר
געװױנקען, זי זאָל ניט רײדן װועגן דעס געלט, ער האָס מורא געהאט,
אַז דער פאָטער װצט הײַבּן צו פיל פארדרוס, װען ער װעס זיך דער.
חיסו, אז דאָס געלט איז פשרפאלן געװצון.

ראָף בריקנער האָט בּאַמערקט, אז האַנס מאַכט צײכנס דער
פוטער, זי זאָל שװײַגן, און ער האָט גענומען פאָדערן, מע זאָל אים
דערצײלן דעם אָמָת. װײַטער פאַרבּאַהאַלטן פון פאָטער, אַז מע האָט
דאָס געלט ניט ג"פונען, האָט שוין קײן זין ניט געהאַט.

ראַף גריקנער האָט זיך פאַרטראַכט.

-- לאָזט מיך,! איך װעל זיך אֶפּשֶר דערמאָנען, װאָס איך האָצ
- געטאָן מיט די פּלאָרינען יענעם טאָג. :
. -- פרוי גריקנער אוּן די קינדער חשָגן זײער אָנגעשטרענגט גע*

האָרט, און ראף גריקנער האָט גענומען אין דער הייך איגערקלײגן -

עי
+ ר = יט

אין זיכָּרון אַלע געשעענישן פון יענפם שרעקלעכן סאָג. בּיסלעכװײַז
האָט ער זיך דערמאָנט, װי ער האָט זיך אױפּגעכאַפּט גאַנץ פרי מיט
אַן אומרויִקן געדאַנק, אַז דאָס געלט קען מען ארויסגַנבענען. ער
איז דאַן אויפגקשטאַנען, איז אַרױס פון שטיבל. אין די אױגן האָט
זיך אים געװאָרפן אַן אַלטער יּױם, װאָס שטײט בּײם כּרעג. ער האָט
דאָ אױיסגעגראָבּן אַ גרוב און האָט פאַרגראָנן דאָס געלט. װען ער
האָט זיך אומגעקערט אין שטיבל, איו נאָך פרוי בּריקנער געשלאָמן.
ער האָט זי ניט געװאָלט װעקן. ער האָט בּאַשלאָכן, אַז ער װצט
איר דערצײלן װעגן דעם און װײַון דאָס אָרט שפּעטע-, װען זי װעט
זיך אױיפּכאַפּן, ער האָט דאָס אָבּער ניט בּאַריזן צוטאָן? מע האָט אים
אַרױסגערופן צו דער דאַמבּע. און נאָך דעם האָט פּאסירט מיט אים
דאָס אימגליק,

פרוי בּריקנער און האַנס האָבּן אים אויפמערקזאם אויסגעהערט.

- פאָטער--האָט האַנס געזאָגט--װען דו װעסט װערן שטאַרקער,
זעסטו אונדז װײַזן דאָס אָרט, און מיר װעלן פּרובּירן אױסגראָנן
דאָס געלט,

ראַף פּריקנער איז שוין געװען גאָר מיד. ער אי בּאַלד אײַנגץ.
שלאָפן.

גרעטעל האָט זיך אויך געלײגט.

אין שטיבל איז געװאָרן גאָר שטיל,

האַנס און פרוי בריקנער האָבּן ניט געקענט אײַנשלאָפן

אָן װערטער האָבּן זיי פארשטאַנען איינער דעם אַנדערן.

זי זײַנען בּיידע אַרױס פוי שטיבּל. דאַנס האָט גענומען די אַלטע
לאָפּעטע, זײ זײַנען צוגעגאַנגען צום אַלטן בּוים, און האַנס האָט אָני
געהױיכּן גראָבּן. ‏ די ערד איז געװען אײַנגעפראָרן און די לאָפּעטע
האָט די ערד ניט גענומען. אַבּער האַנס האָט אָנגעשטרעגגט אַלע
זײַנע כּוחות. ער האָט אויסגעגראָנן אַ טיפע גרוֹבּ, אָבּער זײ האָגן
קײן זאַך ניט געפונען. בּײדע זײַנען געװען טויט מיד. אַװעקגעלײגט
די אַרבּעט האָני זײ נאָר דאי, װען ס'האָט גענומען מאָגן.

טרויעריקע אוך מידע האָבן זײ ויך אומגעקערט אין שטיפל
מיט ליידיקע הענט.

= 47 -

פצרצנטצר קאַפיטף

האַנם ווכט ארבעט.

אַניע בַּאַומאַן האָט זיך אויף גליטשערס אוכגעקערט פון אַמ.
סטערדאַם שהיים קיין בּריאָק,

- גוט מאָרגן, בּאָומאַן!--האָט זי דערהערט אן צָנגענעמע שטי

אַניע האָט אויפגעהויבן דעס קאָס און דערזען האַנסן,

- גוס מאָרגן, גוט מאָרגן, האַנס! -- האָט אַנִיע געענספערטן.-
איך האָבּ אײַך שוין לאַנג ניס געזען, איך בִּין אַזוי לאַנג געודען אין
אמסטערדאַם בּײַ מײַן קראַנקער בּאבֶּען. װאָס הערט ויך כּײַ אײַך,
האַנס)

-אָ. אַניע--האָט האנס געענספערט--פַאַר דער צײַט, װאָס איר
זײַט דאָ ניס געװען, האָט זיך בּײ אוֹנדז פיל געבּיטו.

און האַנס האָט דערצײלט אַניען װעגן דלר אָפּעראַציע, װעגן רעם,
אַז דער פאָטער איז שוין געזונט. ער איו נאָר זײער שװאַך, נײיטיקט
זיך אין אַ גוטער פלעגע. ער, האַנס, זוכט ארבּעט, װײַל זײ האָבּן
גאָרניט פון דאנעט צום לעבּן. דערפאַר אײַלט ער זיך קײן אמסטער.
דאַם, ער האָפט דאָרט צו קריגן אַרבּעט. און אויבּ ער װעט קײן אַרבּעט
ניט קריגן, װעט ער פאַרקויפן זײַנע גליטשערס.

האָט זיך אויף גיך געזעגנט מיט אניען און שוין געװאַלט

לויפן קײין אַמסטערדאַם.

ער האָט ניט באריון אָפצולויפו א כאָר מעטער, װי אַניע האָט
אים גענומען רופן אויף צוריק;

--אויבּ איר װילט טאקע פארלויכן אײַערע גליטשעדס, װײס איך,
װ'ער עס װאָלט זי רעלן קויפן--האָט אֲנִיע געזאָגט-האַנס, גיט מיר
אײַערע גליטשערס. איך װעל אײַך גאָך הײַנט נאָך האַלבן טאָג בּרענגען

דאָס געלט,
אַניע האָט צוגענומען די גליטשערס און איז אַדעקגעלאָכן קײן
בּריאָק,

האַנס איז געבּליבּן א װײַלע שטיין אוֹן האָס װידער אָגגעטאָן
זײַנע /הילצערנע גליטשער. ער האָט ויך גענילט אין יײ ניט
צו גוט. עס השאָט איס פאַרדראָסן, װאָס אין געװעט װעט ער שוין ניט

- ײא 48 8

קענען זיך בּאַטײליק!, אָבֶּער ער האָט זיך בּאַלר דערמאָנט אָן קראַנלן
פאָסער, אָן דער מוטער און ער האָס פאַרגעסן אָן געװעט.

א גאַנצן טאָג איז האַנס אַרומגעלאָפן איבּער אַמסטערדאַם, אָבּער
קיז אַרבּעט איז ניט געװעז.

מע האָס אים געהײס' לומעו אין א מאָנאָט אָדער צװײ אַרום,
ווען עס װעלן זיך עפענען די קאַנאַלן.

האַנס איז אַ סרויעריקער געגאנגען אַהײם. אײן האַפענונג איז
געבּליבן: ער װעט אַרײַ:גײן צו פּעטערן, אֶפִּשֶר װעט זײַן פאָסער
געפינען פאַר אים אַרבּעט,

פּעטער האָס בּאַגעגנט האַנסן לעבּן טיר פון זײער הויז. ער האָט
שוין געװאָלט גײן צו האַנסן; זײַן פאָטער װיל, אַז האַנס זאָל זיך
נעמעו אויסצירן מיט געשניצטע פיגורן זײער וומערדיקן פּאַװיליאָן
אין סאָד. ער קען אַרבּעטן בּײַ זײ אין הויז. זײ האָכּן אַ צימער, װאָס
ער קען מאכן פַאַר א װאַרשטאַט. :

פּעטער האָט פאַרשװיגן, אַז ער איז בּכִּיװן געװען אין האַאַרלעם.
חז זײַן פאָטער געפינט זיך צוליבּ געשעפטו, און האָט בּײַ אים געבּעטן,
ער זאָל דורכויס געבּן האַנסן אַרבּעט,

האַנס דאָט אָפּֿגעמאַכט מיט פּעטערן, אַז ער װעט זיך מאָרגן
שטעלן צו דער ארבעט. ער האָט שוין געװאָלט אַרױסגײן, װי אין
צימער איז אַרײַן אַ הויכע אויסגעפּוצטע דאַמע מיט זײער אַ פרײַנדי
לעכן שמײיכ? אויף די ליפּן. דאָס איז געװען פּעטערס מוטער, זי האָט
זיך נאָכגעפרעגט בּײַ האַנסן, װאָס זײַן פאָטער מאַכט.

האַנס האָט איר דערצײלט וװעגן דאַקטאָר בּעקמאַנען

--אַלע װוּנדערן זיך--האָט פּעטערס מוטער געזאָגט-װאָס דאָקי
טאָר בּעקמאַן האָט אַרױיסגעװיזן אַזױ פיל גוססקײט. אַלע האַלטן
אים פאַר זײער אַ בַּייזו מענטשו. איך אָבּער װוּנדער זיך ניט - האָט
זי צוגעגעבּן:

--איך װײס שוין פון לאנג, אַז דאָקטאָר כבּעקמאַן האָט א גרויס
און גוט הארץ, און אויבּ ער זעט אויס אַלע מאָל אַזױ, װי ער װאָלט
זײַן אין כָּעס, איז דאָס דערפאַר, װאָס בּײַ אים האָט זיך געטראָפן
שַ גרויס אומ;:ליק: ער האָט פאַרלאַרן זײַן איין איינציקן זוי, זײער אַ
שיינעם און אַ געראָטענעם. בּיו דעם אומגליק איז דאָקטאָר בּעקמאַן
געװען דער כרײַנדלעכסטער מענטש אויף דער װעלט.

האַנס האָט דערפילט נאָר מער אַכטונג אין דאַנקבּאַרקײט צום
דאָקטאָר. -
= פאַרן אַװעקגײן האָט פעטער דערמאָנט האַנסן, אַז גאָר אין גיכן.
װעט שוין פאָרקומען דאָס געװעט, האַנס איז רויט געװאָרי. -

-- איך װעל זיך אין געװעט ניס בּאַטײליקן -- האָט 79 געזאָגט...

פלטער האָט זיך זײער פאַר הוּנדערט. ער האָט אָבּער בּאַמערקט
זאַנס' פאַרלעגנהייט און האָט שוין מער בּײַ אִים קין זאַך ניט געי
קרעגט,

דורכן פענצטער האָס פּעטער בַּאַמערקט, אַז האַנס טוט אָן זײַנע
זילצערנע גליטשערס. 2

דאָס האָט אים נאָך מער פאַרװוּנדערט. ער האָט ניט געקענט
אַרשטיין פֿאַר װאָס האַנס בּאַנוֹצט זיך ניט מיט זײַנע שטאָלענע
גליטשערס,

פיפצנסצר קאַפיטט
געבונען דאִם געלט.

די זון איז אונטערגעגאַנגען. האַנס איז אַ צופרידענער צונע.
גאַנגען צו זײַן הײַזל, פון װײַטן האָט ער בּאמערקט צװײ געשטאַלטן,
װאָס זײַנען אַרומגעגאַנגען הין און צוריק לעבּן דער טיר. איין גע.
שטאַלט האָט געטואָגן אַ גרוי זשאַקעטל מיט לאָטעס, אַ בּלוי רפקט'
מיט אַ קליין און זײער רײן הײַבּעלע אויפן קאָפּ און גרויסע שיך
אויף קליינע פיס,

ער האָט גלײַך דערקענט, אַז דאָס איז גרעטל,

דאָס צװײטע געשטאלט איז געװען אָנגעטאָן גאָר אַנדערש: אַ
רוט זשאַקעטל, אַ נײַ קלײדל, אַ געפּוצטע גרויסע הויבּ אויפן קאָפּ,
אין די אויערן--גאָלדענע אוירינגלעך, אַ קליין שירצעלע און קליינע
שין פון גוטן לעדער,

דאָס איז געװען אַניע בּאַומאַן.

גײזע הַבָרטעס האָבּן זיך געהאַלטן אַרומ, ענומען און װעגן
עפעס זײער לעבּעדיק גערעדט,

-- הוראַן הוראַ! -- האָט האַנס זײ בּאַגריסט פון װײַטן.--איך האָצ
געקראָגן אַרבּעט!

פרוי בּרינקער איז אויך אַרױס פון שטיבּל,

דער פאָטער האָט הײַנט געהאַט א גוטן טאָג. ער איז װײניק
געלעגן, קיין זאַך האָט אים ניט װײ געטאָן און איצטער איז ער רוס
אײַנגעשלאָפן,

אַניע האָט אָפּגערופן האַנסן אָן אַ זײַט און אים דערלאַנגס
זיגן פלאָרינען;

--דאָס האָג איך בּאַקומען פאַר אײַערע נײַע גליטשערט, אָנ

רער ייִנגל? איז געװען איבעררששט:

= 3 = /-

-- איך קען אַזױ פיל ניט נעמען--האָט ער געזאָגט--מײַנע גלי-
ששערס זײַנען אַזױ פיל ניט װערט. |

אַניע האָט אים בּאַרויַקט, אַז פאַר אַזױ פיל האָט זי פאַרקויפט,
און זי קען דאַך ניט טראָגן דאָס געלט צוריק. |

פרוי בּרינכער דאָט ויך דערפרײט מיט די זיבּו פלאָרינען, אָבּער, -
װען זי דאָט זיך דערװוּסט, אַז האַנס האָט פאַרקויפט וײַנ? נײע
גליטשערפ, הצט זי געהאט פאַו דרוס. |

אַנִיע האָט נאר לאנג פאַרבּרוכט מיסט גרעטלע. בּײדע זײַנען
זײ געזעכן אויף א פּיען פון אַן אָפּגעהאַקטן בּוים. דער בּיים איז געי
װען אן אַלטער און זײַנע בּרײטע צװײגן האָבּן פאַרשטעלט די קאַרי
טאָפּל, דערפאַר האָט כרוי בּרינקער צוזאַמען מיט האַנסן נאָך פאָריקן
זומער דעם בּוים ז פּ. עהאַקט.

װעי די מײדלעך האָיַן זיך אויפגטהויבּן פון פּיען און זײַנען
אװלק, איז האַנכן געקומען אין זינען אַ מאָדגער געדאַנק: נעכטסן
בּײַ נאַכט האָט ער מיט דער כוטער געגראָבּן אַרום יונגן בּוים. גיכער
פוי אלץ האָט אָבֶּער דער פאָטער געמוזט בּאַגראָבּן דאָס געלט לעבּן
דעם אַלכן בּוים, װאָס פון אים איז געבּליבּן ניט מער װי אַ פּיען.

ער איז גיך אַרײַנגעלאָפן אין שטובּ, האָט געכאַפּט אַ לאָפּעטע
און מיט היץ גענומען גראָבּן די ערד אַרום אַלטן פּיען.

גרעטל האָט זיך געװוּנדערט אויף האַנסן, אָבּער איר איז קאַלט
געװאָרן און זי איז צוריק אין שטיבּל אַרײַן

גראַבּנזיק האָט האַנס בּאַלד אָנגעסאַפּט מיט דער לאָפּעטע אַ
ציגל. ער האָט אַרױסגענומען דעם ציגל, דעינאָך -צ צװײטן, און
אונטער אים האָט ער דערזען אַ ליימענעם טעפּל. מיט אַ ציטערדיקער
האַנט ראָט ער אַרױסגענומען דאָס טעפּל. אויפן דעק איז געלעגן
אַן אַלטע בּײַטל און אין בּײַטל - די טויזנט פלאָרינען, װאָס דער
פּאָטער האָט אָפּגעשפּאָרט פון שװערער פּראַצע.

איר קענט זיך שוין פאָרשטעלן, װי מע האָט זיך געפרײט אין
קלײנעם שטיבּל, |

פרוי בּרינקער האָט בּאַשלאָסן זיך צו דערװיסן בּײַ איר קראַנקן
מאַי, פון װאַנען ער האָט גענומען דעם גרויסן זײגער, װאָס ער האָט
איר דערלאַנגט אין טאָג פון דעם אומגליק און פאַר װאָס ער האָט
איר אָנגעזאָגט, זי זאָל דעט זײגער אַזױ היטן,

זי האָט דאָס געטאָן זײער פאָרזיכטיק,

איין מאָל, װען זי איו געװען אַלײן מיט איר מאַן אין שטיבּל,
האָט זי ארויסגענומען פון קאָמאָד דעם זײגער און אים אַװעקגעלײגט
אויפן טיש.

/

- = 513 =

רצף ברינקער האָט זיך א הײַלע אַזױי װי געשפּילט מיטן זײגצר.
דערנאָך האָט ער אים צוריק אַװעקגעלײגט אויפן טיש. קענטיק, אַז
ער האָס זיך קיין זאָך ניט דערמאָנט.

פרוי גרינקער האָט אויך ניס געפרעגט בּײַ אים, װאָס דאָס
איז פֿאַר אַ זײגער,

מיט שַ מאָ? האָט ראף בּרינקער א צי געטאָן דעם זײגער צו זיך,
חי ער װאָלט זיך עפעס דערמאָנט,

פרוי בּרינקער האָט זיך מער ניט געקענט אײַנהאַלטן,

- רשף, --האָט זי זיך אָפּגערופן--דו האָסט מיר אַ מאָל רערלאַנגט
דעם זײגער און פאַרזאָגט, אַז איך זאָל אים היטן װי די אויגן אין
קשָפּ. נאָך דעם ביסטו טרױי'סגעלאָפן פון שׂטובּ, װײַל מע האָט דיך
- גערופן צו דער דאַמ3ע. איך האָבּ דורכגעלעבּט צען שודעדע יאָרן.
עס זײַנען געװען מעג, װען איך האָבּ ניס געהאַט קיין שטיק? בּרויט
פֿאַר די קינדער. אָבֶּער דעם זײגער האָבּ איך ניט גערירט, זאָג מיף,
װאָס איז דאָס פאַר אַ זײגער.
רשף בּרינקער האָט זיך פאַרטראַכט.

- דו װײיסט, מייטעז - דער מענטש, װאָס האָז מיר דערלאַנגט,
דעם זייגער, איז שוין אָפְשָר גאָר אויף דער װעלט ניט). פאָרגעקומען
איז דאָס אַזוי; צו מיר איז צוגעגאַנגען 6 יונגערמשן. זײַן פּנִים
אין געװען וײער בּלייך, קענטיק, אַז ער איז געװען שטאַרק אויפגט.
רעגט, צעטראָגן, ער האָט מיך געבּעטן, איך זאָל אים אַריבּערפירן
אויף דער אַנדער זײַט. ער מוז אַנטלױסן. בּלײַבּן דאָ קען ער ניט. ער
פוז אויף אַלע מאָל אַנטלויפן פון האָלאַנד, װײַל צוליבּ אים איז גע.
שטאָרבן אַ מענטש, ער איז אָבּער ניט שולדיק. ער האָט יענעמס טויט
| גיט געװאָלט. װען מיר האָנן זיך צעשײדט, האָס ער מיר דערלאַנגט
- דעם זײַגער און געבּעטן, איך זאָל דעם זײגער אין א װאָך ארום
= שַװעקטראָגן צו זײַן פאָטער, און וען איך װעל אָפּגעבּן דעם זײגער,
זאָל איך זײַן פאָטער איבּעדגענן אזוינע װערטער זײַנע: -פאַטער,
אוים דו גיסט מיר מוחל, שרפב מיר אָן צװײ װערטער, און איך װעל
קומען צוריק. אויב דו װעסט מיר נישט מוח? זײַן, װעל איך זיך
פוריק אהיים שוין קיין מאָל ניט אומקערף,

- 2

דער יונגערמאַן האָט אויסגעריזן זײער אומגליקלעך, איך האָבּ
אים צוגעואָגט אויפצוזוכן זײַן פאָמער און אַלץ איבּערגעבּן, אָבער
איך האָבּ דאָס ניט בּאַװיזן צו טאָזן. איך האָבּ דיר דערלאנגט דעם
זײגער, בּין אַרויסגעלאָפן פון שטובּ צו דער דאַמצּע און בּין קראַנק
געװאָרן. אַזױ זײַנען אװעק צען יאָר... און איצט קען איך זיך ניט דערײ
מאָנ:ן די כּאַמיליע פון זײַן פאַטער. דער יינגערמאַן שטײט פאַר
מײַנע אויגן אַזײ װי אַ לעבּעדיקער. איך װאָלט אים געװדיס דערקענט,
װעי איך װאָלט אים געטראָפן, אָכּלר זײַז פאָכערס נאָמען קען איך
זיך ניט דערמאָנען.

ראַף בּרינקער איז געװאָרן זײער מיד פין דעם דערצײלן אוך
דערצו האָט ער נאָך גע.אָט פאַרדרוס, װאָס ער ק;ן זיר ניט דערי
מאָניז יענעמס נאָמען.

פרוי בּרינקער האָס זיך קוים אײנגענעטן בס איר מאַן, ער זאָל
זיך צוריק לײגו אין בּעט,

ראף כּרינקער האָט לאַנג ניט געקענט אײַנשלאָפן. ער האָט
אָלץ געטראַכט װעגן דעם יונגנמאַן און וועגן זײַן פאַכער.

צויפו זײגער זײַנען געװעו דרײַ איתיית: .ל. י. 3..

אָכֶּער װער האָט דאָס געקענט זײַן! אוממעגלעך זיך צו דערמאָנֶעך

גאָר שפעט איז דער קראנקער אײַנגעשלאָפן,

זעכצנטער קאַפּיטל.

װער איז דער יונגערמאַן?

פדוי בּרינקער איז געגאַנ.ען מיט האַנסן קײן אַמסטערדאַם.
זײ האָבּן געװאָלט פריִער פון אַלץ אײַנקויפן שפּײַז. דעם פאָטער
דאַרף מען איצט גענּן די כ?עסטע פלעגע. סאַר אַ גליק דאָס איו,
װאָס זי האָבּן געפונען דאָס .װערײ+פאַרהאָרעװעטע געלטן

ווען זײ האָבּן זיך אומגעקערט אַהײם, האָט זיך גרעטעל שוין
געהאַט אַרומגעטאָן -- אַלץ איז געדען אויפגעראַמט, צעװאַשן, דער
אויחן אייסגעהײצט,

ראַף בּרינקער איז אויפגעשטאַנען פון בּעט און האָט זיך גע*
פּרוּװט דורכגיין איבּערן שטיבּל,

גרעטעל איז געװען אַזױ גליקלעך. זי האָט אָנגעהױבּן זינגען
פון פרייד, און דער פאָטער האָט איר אונטערגעהאָלפן, גאָר װי אַ מאָל.

ווען זי האָבּן זיך אַלע געזעצט צום ניש, האָט מען אָנגעקלאַפּט
אין טיר.

דאָס איז געװען דאָקטאָר בּעקמאַן.

- אָ,--האָט ער געזאָגט--איך זע, דער קראַנקער פילט זיך אַזױײ
גוט, אַז ער נײטיקט זיך שוין מער ניט אין מיר,

פרוי בּרינקער און האַנס האָנּן גענומען בּעטן דעם דאָקטאָר,
ער זאָל אַזױי גיך ניט אַװעקגײן, ער זאָל הײַנט זײַן זײער גאַסט.
ער האָט געהאַט פון זײ אַזױ פיל צֶער, זאָל ער איצט אויך װיסן
ועגן זייער פרייך,

און פרוי בּרינקער האָט אױיסדערצײ?ט װעגן די מויזנט פלאָי
רינען, װאָט זײַנען צען יאָר אָפּגעלעגן אין דער ערד,

ראַף צרינקער האָט געװאָלט בּאַצאָלן דע? זאָקטאָר פאַר דער
אָפּעראַציע, אָבֶּער דאָקטאָר בּעקמשן האָט זיך אָפּגעזאָגט צו נעמעך
געלט,

-- ניין, --האָט ער געזאָגט--איך דאַרף ניס קיין געלט. איך יַּאַקום
אָפט געלט פון מײַנע קראַנקע. מיר איז אײַער דאַנק טײַערער װי
געלט. איך װעל קיין מאָל ניט פאַרגעסן, װי האַנס האָט מיך אָפּגע*
שטעלט אויפן אײַז און געבּעטן, איך זאָל העלפן זײַן קראַנקן פאָטער

== 54 =

איך בּין אַזױ גליקלעך, װאָס איך האָבּ געקענט העלפן. און קין
געלט דאַרף איך ניט, גלײבּט מיר. זאָל דאָס געלט בּלײַבּן בּײַ אײַך.

- דאָקטאָר -- האָט אים מיט אַ מאָל געפרעגט פרוי בּרינקער-
איר האָט אַ זון!ּ

דאָקטאָר בּעקמאַן איז אומעטיק געװאָרן. זײַן פָּנִים איז װידער
געװאָרן בּייז, די אויגן שטרענג,

אַלע האָבּן פאַרשטאַנען, אַז פרוי בּרינקער האָט עפּעס אָנגערירט
אַזױנס, װעגן װאָס מע האָט ניט געטאָרט רײדן, אַלע זײַנען געבּליבּן
זיצן װי פאַרלאָרענע. דער ערשטער איז געקומען צו זיך ראַף בּרינקער,

-- דאָקטאָר -- האָט ער געזאָגט - האָט ניט קײן פאַראיבּל אויף
מײַן פרוי, װאָס זי האָט אײַך געפרעגט, צי איר האָט אַ זון. שוין
עטלעכע טעג, װי מיר בּײד? מאַטערן זיך, װאָס איך קען זיך ניט
דערמאָנען דעם נאָמײַי הין אַ יונגן מאַן, װאָס האָט מיט צען יאָר
צוריק מיר איבּער ‏ זײגער און געבּעטן איך זאָל דאָס איבּער*
געבּן זײַן פאָטער, *' *י שטרענג ניט אָן מײַן זיכָּרון, קען איך דעם
נאָמען זיך ניט דערמאָנען.

און רײדנדיק אַזױ האָט ראַף בּרינקער אַהױיסגענומען דעם
זײגער און דערלאַנגט דעם דאָקטאָר,

װי נאָר דער דאָקטאָר האָט אַרײַנגענומען דעם זײגער אין האַנט,
האָט ער גענומען ציטערן, אין די אויגן האָבּן זיך בּײַ אים בּאַװיזן
טרערן,

-- דאָס איז דאָך מײַן זונס זײגער!--האָט דאָקטאָר בּעקמאַן אויסי
געשריִען -- לאָראַן! מײַן לִיבּער לאָראַן, װוּ בּיסטוז שוין צען יאָר.
װי איך װײיס ניט, װגּהין דו בּיסט אַנטלאָפן!

-- ליבּער פרײַנד מײַגער, ראַף בּרינקער, פּרוּװט זיך דערמאָנען.
אין וועלכער שטאָט האָט מײַן זון אײַך געזאָגט, איך זאָל אים שרײַבּן.

ראַף בּרינקער האָט זיך אָבּער ניט געקענט דערמאָנען.

-- דאָקטאָר -- האָט זיך אויסגערוכן האַנס -- איך װעל געפינען
אײַער זון, שיקט מיר, װוּהין איר ווילט. קיין זאַך ווצט מיר ניט זײַן
צו שװער פאַר אײַך צו טאָן!

-- איך כוז אײַך דערציילן -- האָט געזאָגט דאָקטאָר בּעקמאַן -
װאָס מיט מײַן זון האָט פּאַסירט, פֿאַר װאָס ער איז אַנטלאָפן. ער איז
טאַקע אין גאַנצן אומשולדיק. איך מוז אײַך אַלץ דערצײלן, לאָראַן
הּשָט זיך אויך געלערנט צו זײַן אַ דאָקטאָר. ער האָט זיך געלערגט
נײַ מיר. אײן מאָל האָבּ איך אים געהײסן צוגרײטן רפואות פאַר.
אַ קראנלו. ער האָט געהשט אַ טָעוֹת, האָט גענומען ניט דאָס, װאָס ‏

= 55 -

איך האָבּ אים געהייסן; און עס האָט זיך בּאַקומען זײער אַ געפערלעכער
מיטל, דער קראַנקער װאָלט דערפון געקענט שטאַרבּן,. צום גליק
האָט מײַן זון צוגעשיקט די רפואות, װען איך אַליין בּין געזעסן לענן
קראַנקן, איך האָבּ זיך אײַנגעקוקט אויף די רפואות, האָצּ בּאַמערקט
דעם פעלער און האָבּ עס דעם קראַנקן ניט געגעבּן, איך בִּין אָפּגעזעסן
בּײַם קראַנקן אַ גאַנצע נאַכֿט. העלפן האָבּ איך אים ניט געקענט,
ער איז געשטאָרגן, דערװײַלע האָט זיך מײַן זון אין דער היים גע*
כאַפּט, אַז ער האָט געמאַכט אַ פעלער. ער האָט געװױּסט, אַז דער
קראַנקער איז געשטאָרבּן,. ער האָט אָבּער ניט געװוּסט, אַז דער
קראַנקער האָט די רפואות אַפילו גיט אָנגעזען און איז געשטאָרצן
פון זײַן שווערער קראַנקײט. לאָראַן האָט בּאַשלאָסן, אַז ער האָט
פאַרסַמְט דעם קראַנקן. דאָס האָט אים אַזױ געמאַטערט, אַז ער איז
אַנטלאָפן און האָט זיך מיט מיר אַפילו ניט געזעגנט, איך האָבּ אים
בּיז הײַנטיקן טאָג ניט געקענט מוֹחל זײַן, װאָס ער איז אַװעק און
האָט מיך געלאָון אַלײן, האָט זיך אַפילו ניט דערמאָנט אָן מיר,
איצטער זע איך, אַז ער האָט יע געטראַכט וועגן מיר, אַז ער האָט
אַפילן אָנגעזאָגט דורך ראָף בּרינקערן, איך זאָל אים שרײַבן,
דאָס איז אַ גרויסע טרײסט פאר מיר,

-- איצט װעל איך אײַך פאַרלאָזן, מײַנע פרײַנד--האָט דאָקטאָר
בּעקמאַן געזאָגט--אַ גוטע נאַכט! איך װיל האָפן, אַז ראַף בּרינקער
װעט זיך נאָך דערמאָנען, װואָס מײַן זון האָט אים אָנגעזאָגט, און איך
װעל נאָך מײַן זון געפינען.

דאָקטאָר בּעקמאַן איז אַרױס. האַנס האָט אים בּאַגלײט בּיו דער
טיר,

-- דאָקטאָר -- האָט האַנס געזאָגט - איך װאָלט מײַן לעבן אָמי
געגעבּן, כּדִי צו געפינען אײַער זון.
| = איך גלויבּ דיר, מײַן קינד - האָט דאָקטאָר בּעקמאַן געענטי
פערט און איז אײַליק אַרױס פון שטיבּל,

יי בּ ע צ נ ט ע ר ק אַפ יט 5.
ד אַ םס געװ ע ט

עס איו שוין אָנגעקומען דער 20טער דעצעמנער, די זון האָט
געלױיכטן. אירע שטראלן דאָבּן געװאַרעמט דעם אײַז, אָבּער עֶר איז
נאָך אַלץ געװען זײער שטאַרק און דיק, די לופט איז געװען שטיל.
די װינטפאָנעס האָכּן זיך ניט גערירט, די פליגלען פון די װינטמילן
זײַנען אַזױ װי פאַרגליװערט געװאָרן אין דער דינער דורכזיכטיקער
לופט,

קיינער האָט ניט געמאָלן, ניט געפּרעסט, ניט געזעגט. די מילנעף
האָבּן זיך גערוט, שוין פאַר האלבּן טאָג האָנּן זי געזען, אַז הײַנט
װעלן די מילן ניט אַרבּעטן,. דערפאַר זײַנען די מילנער אויך געגאַנגען
זען דאָס געװעט אויף גליטשערס,

פרויען,, מענער און קינדער, יום=טוכדיק אָנגעטאָן, האָנּן זיך
פאַרזאַמלט אויפן קאַנאַל,

פאַרן געװעט האָט מען אויסגעקליבּן זײער א גלײַכן -'אץ ניט
װײַט פון אַמסטערדאַם, דער אײַז איז דאָ געװען גלאָט װי }1 77יגל.

פון איין זײַט אויף אַ העכערן אָרט האָט מען אויסגעג *-: שיינע
פּאַװיליאָנען מיט בּענק. זי זײַנען געװען פאַרפּוצט מיט פ '

אין איין פּאַװיליאָן זיצט די גאַנצע פאמיליע װאַנגלעק

איר געדענקט דאָך, אַז הילדעס פאַמיליעינאָמען איו געװען
װאַנגלעק. הײַנט איז איר מוטערס געבּורטסטאָג. פרוי װאַנגלעק
װהעט דאָס געבּן דעם פּריז -- זילבּערנע גליטשערס,

מוזיקאַנטן זײַנען אויך דאָ. זי הײבן אָן צו שפּילן,

0 יונגע מיידלעך און אַזױ פיל יונגעלײַט װעלן זיך בּאַלד פאַר= -
װעטן, װער עס גליטשט זיך בּעסער, אַלע זײַנען זײ פריילעך, אויףי
גערעגט, זײ פּרוּון אויס זײערע גליטשערס, בּינזן שטאַיקער צו זי
רימענדלעך אויף די פיס, זײ זײַנען אומגעדולדיק, קענען ניט אײַגי
שטיין אויף אַן אִרט,

אָט װײַסן זיך צװײ סלופעס, פון דאַנען װעט זיך אָנהײגן דאָס
געװעט, און לויפן װעט מען צו די צװײ הויכע שטאַנגען מיט פאָנעפי,
װאָס זעען זיך פון װײַטן. 0

- / *י

אין דער יונגער קאָמפּאַניע טרעפן מיר אַלע גוטע בּאַקאַנטע
אונדזערע. אָט איז דער ענגלענדער בּען, זײַן שװעסטערקינד פאָאָט,
אונדזער יונגער קאַפּיטאַן פּעטער מיט זײַן בּרודער און די איבּעריקע.
קאַרל איז אויך דאָ צװישן זײ. ער דערזעט האַנסן און קען ניט בֹּאַי
האַלטן זײַן כַּעס. :

און אין דער קאָמפּאַניע מיידלעך דערקענען מיר קאַטרינקען,
רישי קאַרבּעם, אַניען, אָט איז הילדע. זי שטײט לעבּן אַ קליינער
מײדל אין אַ רויטן זשאַקעטל און אין אַ נײַער קלייל, דאָס איז דאָך
אונדזער גרעטעל, מע האָט איר דאָס אויפגענײט צום געװעט. זי איז
לײַכט און פלינק, האַלט זיך אָבּער אַ בּיסל אָן אַ זײַט פון די איבּעריקע.

פריֶער דאַרפן לויפן די מיידלעך, דערנאָך--די יינגלעך, צוויי מאָל
מוז מען צולויפן צום ציל און זיך אומקערן צוריק,

פרוי װאַנגלעק הײבּט זיך אויף. זי דאַרף דאָס גענּן דעם
סיגנאֵל,. זי גיט אַ פאָך מיט אַ װײַסן טיכל און די מײדלעך נעמען
לויפן אויף זייערע גליטשערס. דער גרויסער עוֹלם צוקוקער װערט
אַנטשװיגן. קיינער קען ניט אָפּרײַסן די אויגן פון די קינדער, װאָס
לויפן, פינף פון זיי זײַנען שוין אַ שטיק פאָרוֹיס. אָבּער װער איז דאָס

איינע איז שוין צוגעלאָפן צום ציל און לויפט צוריק אַנטקעגן
- די איבּעריקע. זי לויפט אַזױ געשװוינט, אַז עס שווינדלט איז די אויגן--
עס זעט זיך מצר ניט װי אַ רויטער פלעק.

אָט לויפט שוין אַ צװײטע אויף צוריק-אַ בּלויער פלעק,

נאָך װײַטער - אַ געלער פלעק

מע שרײַט, מע פּאַטשט בּראַװאָ.

אָט איז קאַטרינקע פאָרויס, אָבֶּער בּאַלד יאָגט איר אַריבּער
הילדע, זי טראָגט זיך װי ט װינטל פאַרבּײַ איר מוטערס פּאַװיליאָן
אין בּאַגריסט זיך מיט אַן אויפגעהױיבּענער האַנט,

אָבּער װאָס איז דאָס פאַר א רויטער פלעק, אַזױ װי אַ פלאַםו-
דאָס איז גרעטעל, זי בּאַגריסט זיך איך. אָבּער מיט װעמעןף
מיט איר פאָטער, װאָס איז אויך געקומען אויפן קאַנאַל,

קאַטרינקע יאָגט װידער אַריבּער הילדען זי יאָגט אַוֹיבַּער
נאַך עטלעכע מײדלעך, אָבּער זי קען ניט אַריבּעריאָגן גרעטלען
אַלע זײַנען אויפגערעגט, גרעטעל װײַזט אויס אין איר רויטן זשאַקעטל
װי אַ רויטער מאָן. אַלע װוּנדערן זיך אויף איר, שרײַען צו איר,
גיצן איר צו מוט, זי קומט אָן די ערשטע,

הויך שרײַט מען אויס איר נאָמען.

גאַלד דאַרכן לויפן די ייַנגלעך. גרעטלען האָט מען אַרומגע+
רינגלט פון אַלע זײַטן. מע גיט איר אָפּ מזל טוב.

מע פאָבעט װוידער מיט אַ װײַסן טיכל. מע פּלאָזט אין אַ האָרן-

די ייִנגלעך לויפן שוין. סאַר אַ חוּנדערלעך בּילד! װי פלינק זײ
טראָגן זיך! פריִער לויפן זי אַלע צוזאמען, :

אָט הײבּן שוין אַנדערע אָן אָפּצושטײן. דער ערשטער -- יאַקאָבּ
כּאָאָטס, ער גײס אַרױס פון געװעט, אָט זײַנען דרײַ װײַט פאָרויס.
װער איז דאָס! מיר דערקענען בּענען, האנסן און פּעטערן, אָבּער
איינער פון זײ איז אַרזיסגעלאָפן פאָרױיס, דאָס איז האַנס,

בי הילדען שטעלן זיך טרערן אין די אויגי,. איר װוילט זיר, אַז
פּעטער זאָל געװינען, דערפאר אָבּער שטראַלן מיט גליק אַניעס
אויגן,. זי פרײיט זיך װאָס האַנס איז דער, אָבֶּער בּאַלד יאָגט זײ

בּײידן אַריבּער קאַרל, קאַרל האָט געזיגט א'ן ערשטו לויף.

| איצט דאַרפן צום צװײטן מאָל לויפן די מײדלנך. הילדע און
קאַטרינקע זײַנען פאָרויס. גרעטל אין ריש שטיען אָפּ. װאָס איז
מיט גרעטלען! אונדז דוכט זיך, אַז זי װיל ניט אַריבּעריאָגן די

איבּעריקע. הילדע געװינט אין צװײטן לויף, װידער כרײלעבע ‏

אויסגעשרייען, מע פּאָטשט בּראַװאָ,
גרעטעל אין אַניע פרייען זיך מיט הילדעס דערפאָלג. רישי און
קאַטרינקע זײַנען אומעטיק,

אַכצנטער קאפיטפף

דאָסם געװעט געדויערט נאַך.

די מוזיק שפּילט, די פאָנעס פּלאַטערן. װידער לויכן די יינגלעך,.

דער ערשטער איז נאָך דערװײלע קאַרל, האַנס און פּעטער זײַנען
שוין בּאַלד לעבּן אים,. פ9עטער יאָגט אים אַריבּער און קומט דער
ערשטער צום ציל,

איצט לויפן װידער די מײדלעך,. גרעטעל איז אַזױי חי };
פייגעלע, דער פאָטער װעט דאָך זײַן אַזױ גליקלעך, אוב זי װעט
געװוינען דעם . ייז. זי מוז אים דערפריען, אָט טראָגט זי זיך, אַלע
פּאַטשן, שרײַען, זי קען זיך ניט אָפַּהאַלטן, זי איז שוין אויף פופציק
טריט װײַטער פון ציל, גרעטעל איז די זיגערין. איר װילט זיך
גיכער אַנטלויפן צום פאָטער און צו דער מוטער. אָבּער אַלע מיידלעך
רינגלען זי אַרום, האַנס גײט אויך צו. ער איו שטאָלץ מיט זײַן
שװעסטער,

בּאַלד לויכן װידער די ייִנגלעך. האַנס בּאַמערקט, אַז פּעטער איז
זײער צעטראָגן. גײ אים האָט זיך צעריסן אַ רימענדל פון די

גליטשערס, האַנס טאַרטראַכט זיך ניט, נעמט. אַראָפּ אַ רימענדל פוך'

= יע

זײַנע גליטשערס און דערלאַנגט פעטערן. פּעטער חיל ניט נעמען,
האַנס בעט זיך בּײ אים. ער איז אַזױ גליקלעך מיט זײַן שװועסטערס
זיג, אַז ער חיל שוין מער ניט לויפן, ער גײט אַרױס פון געװעט,
דער װיל, אַז פּעטער זאָל געוינען,

מע לויפט. האַנס שטײט אָן אַ זײַט. ער בּאַגלײיט פּעטערן מיט
די אויגן, ער ציטערט, טאָמער יאָגט אים אַריבּער קאַרל אָדער בּען,
אָבּער פאַר פּעטערן איז זיר ניטאָ װאָס צו שרעקן. ער דערלויפט
דער ערשטער,

פּעטער און גרעטעל זײַנען די העלדן פון געװעט,
- = די מוזיק שפּילט אויף אַ מאַרש, אַלע, װאָס האָבּן זיך בּאַטײליקט
אין געוועט, נעמען זיך פאַר די הענט און טאַנצן, דערנאָך מאַרשירן
זײ צו דעם פּאַװיליאָן, װוּ עס זיצט פרוי װאַנגלעק. זי הײבט זיך
אויף און דערלאַנגט גרעטלען און פּעטערן זילבּערנע גליט שערס.
| פּײַ גרעטלען פאַרדרײט זיך דער קאָפּ פון גליק. זי בּאַװײַזט זיך קוים
צו פאַרנײגן פאַר פרוי װאַנגלעק און לויפט אויף גיך זוכן דעם פאָטער
| און די מוטער,
: איר קענט זיך שוין פאָרשטעלן, װי גליקלעך מע איז געווען

אין קליינעם שטיבּ?. ראַף בּרינקער האָט זיך אַפילו דורכגעטאַנצט,

אין מיטן טאַנץ האָט ער אַ פּאַטש געטאָן מיט די הענט א'ן אַ געי
-שריי געטאָן;

-- איך האָבּ זיך דערמאַנט. איך ווייס שוין, צו וועמען דעם
דאָקטאָרס זון האָט געבּעטן דער פאָטער זאָל שרײַבּן! טאָמאַס גיגס
= איז דער נאָמען! האַנס, פאַרשרײַבּ גיכער, איך זאָל װידער ניט
פאַרגעסן מע האָט אָנגעקלאַפּט אין טיר, דאָס איז געװען פּעטער
מיט צווײ חַכָרים זײַנע. ער האָט אָפּגעבּראַכט האַנסן זײַן רימען,
ער װיל אים בּאַדאַנקען,. װען האַנס גיט אים ניט אַװעק זײַן רימען,
װאָלט ער, פּעטער, ניט געװװונען די זילבּערנע גליטשערס. און אין
דער אָסֶתן װײס ער גאָרניט, חי צו אים קומען די גליטשערס. אים
דוכט זיך, אַז האַנס האָט זיך אָפּגעזאָגט סון געװעט, כּדי ער, פּעטער,
זאָל געוויגען דעם פּריז,

האַנס פאַרזיכערט אים, שז ער איז אַרױס פון געוועט, װײַל ער
איז געווען מיד און האָט מער שוין ניט געקענט לויפן,

דערװײַלע האָט פּעטער דערלאַנגט גרעטלען אַ פּאַקעט,

דאָס איז געווען דאָס שיינע שאַכט? פון די גליטשערס,

גרעטעל איז אַזױ גיך אַנטלאָפן, אַז פרוי װאַנגלעק האָט איר
|ציט צּאַװיזן צו דערלאנגען דאָס שאַכטל,

- 6 =

גרעטעל האָט בּאַדאַנקט פּעטערן און געוויזן דאָס שאַכטלי
דעם פאָטער. ! |

קוקנדיק אויף דעם שיינעם שאַכטל, האָט ראַף בּרינקער בֹּאַ-
מערקט, אַז אויף אים איז געװען אויסגעקריצט דער נאָמען פון דער-
פאַבּריק, װוּ מע האָט די גליטשערס געמאַכט. די אויפשריפט איד
געווען אין ענגליש, אַזױ װי ער האָט עס אַװי גיך ניט געקטנט.
איבּערלײענען, האָט פּעטער גענומען דאָס שאַכטל און האָט הויך איצער--
געלײענט:

-- פאַבּריק פון טאָמאַס גיגס אין בּירמינגאַם,

-- װוּ איז דאָס בּירמינגאַםזּ-האָט ראָף בּרינקער איבערגעפרעגט. ‏

-- אַ שטאָט אין ענגלאַנד--האָט זיך פּעטער אָפּגערופן,

װאָס איז מיט אַ מאָל געװאָרן מיט ראַף בּרינקערן! ער האָט
גענומען שרײַעו;

-- האַנס,. מײַן זון, לויף װאָס גיכער קיין אַמסטערדאַם צוםי.
דאָקטאָר! דאָס איז דער אַירעס, װאָס איך האָבּ פאַרגעסן!

האַנס האָט אַרױפגעכאַפּט אויף זיך דעם מאַנטל און געװאָלטי
לויפן, ניט זאָגנדיק אַפילו קײן גוטע נאַכט צו זײַנע געסט, װאָפף ‏
זײַנען געבּליבּן שטיין זײער פאַרװוּנדערט.

דער ערשטער איז געקומען צו זיך רֹאַף פרינקער,

-- אַנטשולדיקט אונדז -- האָט ער זיך אָפּגערופן צו די יונגעי
לײַט; -- טאָמאַס גיגס איז אונדזערער אַ גוטער פּרײַנד,. מיר האָבּן
געמיינט, אַז ער איז שוין לאַנג טויט. דערפאַר זײַנען מיר געװאָרך
אַזױ אויפגערעגט, װען מיר האָבּן דערוען זײַן נאָמען אויף דעם:
שאַכטל פון די זילבּערנע גליטשערס, |
גוט, װאָס צווישן די יונגע געסט איז געווען בּען, דער ייִנג5"

פון ענגלאַנד. ער האָט בּאַרוּיִקְט ראָף בּרינקערן. ער קען טאָמאַס?
גיגסן, אַלע קענען אים אין בּירמינגאַס. ער איז זײער אַ פײַנער מאַן.
װײַזט אויס, ער איז ניט קײן ענגלענדער, אָבּער קינער ווייס ניט,.
פון װאַנען ער איז, װײַל ער רעדט קײן מאָל ניט װעגן דעם. אוך"
איבּערהויפּט האָט ער אַ נאָמען פון אַ מאָדנעם מענטשן. שטענדיק איד.
ער אַליין און זײַן שיין פָּנִים איז אַלע מאָל אַזױ טרויעריק. . . 2
| = ראף גרינקער האָט ניט געקענט קומען צו זיך, ער האָט גע"
ציטערט מיט אַלע גלידער פון פרײד, יי
- האַנס איז אַװעקגעלאָפן קיין אַמסטערדאַםצ ‏ / יי
די יונגע לײַט האָבּן זיך געזעגנט און זײַנען אויך אװועק: ;

: 2
א לקער ; א

' א

|'דעם זעלבּיקן אָוונט איז נאָך געקומען צו פאָרן בּעקמאַן מיט
האַנסן, עטלעכע מאָל האָט מען אים געמוזט דערציילן, װאָס בּען האָט
געזאָגט וועגן זײַן זון, װאָס האָט זיך געגעבּן דעם נאָמען ,טאָמאַס
גיגס",
פאַרן דאָקטאָר איז דאָס געווען דער גליקלעכסטער טאָג אין
זײַן לעבּן,

נײַנצנטסער קאַפּיט5,
די ליכטיקע זון פון גליק.

לאָמיר זיך אַריבּערטראָגן אין דער ענגלישער שטאָט בֵּירמין=
גאַם, ווו עס װוינט דעם דאָקטאָר בּעקמאַנס אײנציקער זון לאָראַן,

שוין צען יאָר, װי ער איז אַנטלאָפן פון האָלאַנד,

-- ער מײנט, אַז ער האָט פאַרסָמט אַ מענטשן מיט זײַנע רפואות
און ער איז שטענדיק טרויעריק,

; ער האָט זיך דאָ געגעבּן אן אַנדער נאָמען; ער הײסט דאָ ניט
לאָראַן בּעקמאַן, נאָר טאָמאַס גיגס, |

געװויס איז ער שולדיק, װײַל אויבּ ניט, װאָלט דאָך זײַן פאָטער
אים אָנגעשריבּן און װאָלט אים געבּעטן זיך אומקערן קיין האָלאַנד,
דער פאָטער ווײס דאָך זײַן אַדרעס. ער האָט דאָר אים געשיקט דעם
זײגער און דעם אַדרעס דורך אַן ערלעכן מאַן--זורך אַ װעכטער פון
אַ דאַמבּע.

לאָראַן האָט ניט געקענט וויסן, אַז מיט דעם װעכטער (איר
װײסט דאָך, או דאָס איז געווען ראף בּרינקער) האָט פּאַסירט אַן
אומגליק, אַז ער האָט שוין ניט געקענט קײין זאך איבּערגעבּן זײַן
פאָטער, דעם דאָקטאָר בּעקמאַן.

לאָראַן האָט פאַרבּראַכט צען טרויעריקע יאָרן אין ענגלאַנד,

איין מאָל אין אַ ווינטערדיקן אָװנט האָט מען אים געבּראַכט
אַ בּריװ פון פּאָסט.

ער האָט איבערגעלײענט דעם בּריװ און איז נלייך געװאָרן,

גאָך דעם זעלבּיקן אָװגט איז ער אַװעקגעפאָרן צו זײַן פאָטער
יקיין האָלאַנד,

דאָקטאָר בּעקמאַן איו װידער געװאָרן גוט און פרײַנדלעך צו
אַלעמען, וי ער איז געווען פאַר זײַן גרויסן אומגליק,

איר ווילט דאָך געוויס וויסן, װאָס עס איז געװאָרן מיט האַנסן,
מיט גרעטלען און מיט זײערע עלטערן!

| אַלע װוינען זײ אין אַמסטערדאַם. זי האָבּן ליבּ צו קוּמען אַ מאָל
קיין בּריאַק, צו דעם קליינעם שטיבּל, װוּ זײ האָבּן אַזוי פיל אַריבּער-
געלעבּט,

לאָראַן בּעקמאַן אָדער טאָמאַס גיגס, װי ער האָט זיך אַ נאָמען
געגעבּן, האָט אַריבּערגעפירט זײַן פאַבּריק קיין האָלאַנד און ראַף
בּרינקער אַרבּעט בּײַ אים,

האַנס איז געװאָרן אַ דאָקטאָר,

דער אַלטער דאַקטאָר בּעקמאַן קען זיך ניט אָנפרייען מיט אים.

ער האַלט האַנסן פאַר א גרויסן כירורג און גיט אים איבּער די
שווערסטע אָפּעראַציעס,

האַנס האָטניט פאַרגעסן די שווערע טעג פון זײַן יוגנט. ער האַלט
זיך ניט גרויס און איז זײער בּאֲליבּט פון זײַנע פּאַציענטן, איבּער.
הױפּט פון אָרעמע לײַט. ער האָט תַתונָה געהאַט מיט אַניע בּאַומאַן
און זײ זײַנען בּיידע זײער גליקלעך,

גרעטלען װאָלט איר ניט דערקענען. זי איז אַזױי שיין אויסגע-
װאַקסן, זי איז אַ צּאַװוּסטע זינגערין. װאָט אויך חַתווָה געהאַט און
לעבּט אין גרויס פּרײַנדשאַפט מיט איר מאַן.

די זילבּערנע גליטשערס האַלט זי זײער טײַער --װי אַן אָנדענק
פון אירע קינדערשע יאָרן,

יי : : | װאַנס און גרעטעל - 8
- - ראַף ברינקער -- 2

אינה אל ט:

וט פווה

יהאַנס און גרעטעל געפינען אַ גוטן פרײַנד =

ה 5 פאַקאָב פאָאָס און זײַן שוועסטערקינד -
, = װאָס אונדזערע יונגש רײַזנדער האָבּן געזען אין אַמסטערדעם

1
2
הב
4 עס גיט אַ שײַן די זון ‏ -
5
6

און אויפן וועג קיין האַאַרלעם

די בּאָגעגעניש פון האַנסן מיט פּעטערן :

1
80 אַלע טראַכטן וועגן פּריז. די די דרײַ חברטעס.
ה' | לעבן קראַנקן פאָטערס בּעט

9 א שיף - אַ שליטן צוליבּ יאַקאָג פאָאָטן בײַט מען דעם פּלאַן--

10 אין האַאָג. די ערסטע פאַרמעסטונגען, דער שטורעם. אַניע בּאַומאַן

11 דער קריזיס. גרעטעל און הילדץ

ה גו דער קראַנקער כאַפּט זיך אויף. נײַע זאָרג -

13 דער פאָטער װערט געזונט. טויזנט

- 44 האַנס זוכט אַרבּעט - -

: 12 געפונען דאָס געלט - -+

= 16 װער איז דער יונגערמאַן!! -
17, דאָס געװועט - - -
18 דאָס געװעט געדויערט גאָך --
- 15 די ליכטיקע זון פון גליק -

פלאָרינען

14 -
18 -

ווינטיקע נײס אי דער יידישער קינדער-לימעראטור

אין פאַרלאג גרינינקל בײמעלצר, רעדאקפירט

5"
{ *ט
{,
שׂ
2
6
; א
78
וו
2
8
זדין
א

1 מיני און מאָני- דער עסקימאָסישער צַוִוילִיךג (איליספרירט)
2 די קלײַנע האָלענדער
3 די געװאַגטע - קינדער פון דער שטײנצײט
אַלע דרײַ ביכער-פון דער פּאַרימטער ענגלישער קינדער.שרײַבּערין
ליוסי פיטש-פּערקינס, איבּערגעזעצט פון העלענע כאַצקעלס.
4 די זייבערנע גליטשערס
לויס סטאָל, ייָדיש- העלענע כאצקצלס
אין גיכן דערשײַנען אין דער איבּערזעצונג (פון אָריגינאָל)
פן העלענע כאַצקעלס פאָלגנדיקע בּיכער סאַר קינדער;
2 אָן אַ היים--שפאַנענדיקע דערצײלונג פין הע קטאָר כאיץ
9 די פליגלען פון מוט -- פון דושאָרוש זאַנד.
7 װאָס מיט אַ קליינעם יינגל האָט האַסירט -- איייאָ.
8 דער קלינער לאָרד -- פון פ. בערנעט.
9 קעק--דער קליינער עסקימאָס--פון װ. אירווין און וי סטיפענסאָן,

סו די קליינע שװוייצערס (לענעלי און סעפפי)
פֿן לייסי פיטשאיפערקיג םס

מיט צאשצטערנגען זיך ייענרן:

24 346/50468 .סח!! ואפוחס!4צ38 5